Beyaz kum midyesi (Chamelea gallina L., 1758) avcılığına uygun farklı alanlardaki (Sinop-Kastamonu) stokların yoğunlukları ile mevsimsel gelişimlerinin karşılaştırılması ve bu türün avcılığını yapan teknelerin sosyo-ekonomik analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Su Ürünleri Avlama Ve İşleme Teknolojisi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT DAĞTEKİN
Danışman: Caner Enver Özyurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Türkiye balıkçılığında önemli bir yere sahip olan türlerden biri olan beyaz kum midyesinin (BKM) Karadeniz'de avcılığına uygun alanlardaki stok miktarı, stoğun demografik dağılımı, boy kompozisyonu ve temel popülasyon parametrelerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Ayrıca, bu kaynaktan faydalanan balıkçıların sosyo-ekonomik yapısının ortaya konulması amaçlanmıştır. Taranan alan yöntemi uygulanarak hidrolik dreç ve mekanik dreç kullanılarak örneklemeler yapılmıştır. Çalışma alanı beş alt bölgeye ayrılmıştır. Bu alt alanlarda 2011 yılında yapılan örneklemede stok miktarları; Cide'de 11.723,58±5.167,262 ton, İnebolu'da 35.082,943±27.510,947 ton, Türkeli'de 10.077,05±4.970,683 ton, Ayancık'da 3.304,361±3.215,101 ton ve Sarıkum'da 1.431,296±1.703,504 ton olarak tahmin edilmiştir. Stok miktarları 2012 yılında ise sırasıyla 13.820,408±6.977,857 ton, 34.841,937±14.623,708 ton, 8.148,269±5.006,737 ton, 3.420,716±3.093,67 ton ve 2.023,743±2.832,63 ton olarak bulunmuştur. Von Bertalanffy Büyüme Parametreleri Lt=32,28[1-e–0,249(t+0,262)], Wt=9,74[1-e–0,249(t+0,262)]2,9072 bulunmuştur. C. gallina'nın boy-ağırlık ilişkisi 2011 yılında W=0,0004L2,9011, 2012 yılında ise W=0,0004L2,9072 olarak bulunmuştur. C. gallina'nın negatif allometrik büyüme gösterdiği belirlenmiştir. BKM avcılığı yapan 27 tekne sahibi ile yapılan çalışmada tekne sahiplerinin balıkçı bir aileden geldikleri, mesleki deneyimlerinin ortalama 24,29 yıl olduğu bulunmuştur. Teknelerin gayrisafi üretim değeri ortalama 220.861 TL'dir. Tekne sahiplerinin brüt karı 104.953 TL, net karı 77.595,5 TL'dir. Ekonomik rantabilite (ROI) %21,02, mali rantabilite %21,35 ve sermaye devir oranı %59,84 olarak hesaplanmıştır. Tekne boyunun ve motor gücünün büyüklüğü tekne sahiplerinin gelirleri üzerinde etkili değildir (p>0,05). Denize çıkılan gün sayısı ile balıkçılık geliri arasında pozitif yönlü bir korelasyon vardır (p<0,05). Sonuç olarak iki yıllık nadasa bırakma yönteminin stoklarda çok büyük artış meydana getirmediği belirlenmiştir. Stoklarda artış yaşanmamasında çevresel faktörler ve predatör etkisi önemlidir ve balıkçılığın yönetiminde bu koşullardaki değişimin değerlendirilmesi yararlı olacaktır. Filonun toplam avcılık miktarından bağımsız olarak ÖTV'siz mazot kullanımının olmaması durumunda zarar edecek durumda olan tekneler vardır. Avcılık yapan tekne sayısının artması ile tekne başına düşen gelir miktarı düşecektir. Bu durumun sonucu olarak da kaynaklar üzerindeki baskı artacaktır. Bu nedenle hem kaynaklar üzerindeki baskıyı arttırmamak hem de tekne başına düşen gelir miktarını düşürmemek için tekne sayısının 30-35 arasında sabitlenmesine ihtiyaç vardır.