Mersin Konargöçerlerinin halk kültüründe inanışlar ve bunlara bağlı uygulamalar


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aslı Bali

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): REFİYE ŞENESEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mersin ili sınırlarında yaşayan Konargöçer toplulukların inanışlarını konu alan "Mersin Konargöçerlerinin Halk Kültüründe İnanışlar ve Bunlara Bağlı Uygulamalar" adlı bu çalışma dokuz bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, giriş niteliğinde olup, çalışmanın konusunu, amacını, sınırlarını, çalışmada kullanılan yöntem ve tekniklerin yanı sıra araştırma alanıyla ilgili genel bilgileri ve araştırma konusuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmaların tanıtılmasını kapsamaktadır. İkinci bölümde Konargöçer yaşam hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölüm, Türk halk inançlarına kaynaklık etmesi bağlamında eski Türk inanç sistemlerinin tanıtılmasını içermektedir. Dördüncü bölüm, alan araştırmasında tespit edilen inanışlarla bağlantı kurmaya çalışılan Türk mitolojisinde teogonik, kozmogonik, antropogonik ve eskatolojik kültlere teorik bir bakış niteliğindedir. Beşinci bölüm Mersin Konargöçerlerinin geçiş dönemleri ile ilgili inanışlarını içermektedir. Altıncı bölümde, kandiller, kutsal aylar, dinî ve millî bayramlar, törenler ve bunlarla ilgili inanışlar yer almaktadır. Yedinci bölüm, sağaltmacılık ile ilgili uygulama ve inanışları, sekizinci bölüm halk kültüründeki çeşitli inanışları kapsamaktadır. Dokuzuncu ve son bölüm ise çalışma sonunda yapılan tespitleri içeren sonuç kısmından oluşmaktadır. Bu çalışmada yazılı ve sözlü kaynaklardan elde edilen bilgiler, belli bir düzen içinde sınıflandırıldıktan sonra karşılaştırmalı halkbilim yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu bağlamda tespit edilen inanışların eski Türk inanç sistemleriyle bağlantıları kurulmaya çalışılmıştır. Söz konusu inanışların Türklük dünyası ve Anadolu'daki uygulamalarla benzerlik veya farklılıklarının ortaya konulmasına gayret edilmiştir. Çalışmanın sonunda ise bir kavram dizini, yöreye özgü sözcükleri kapsayan bir sözlük, fotoğraflar ve haritalar yer almaktadır. Araştırmada Mersin Konargöçerlerinin halk kültüründe yer alan inanışlarda, Türk dünyasının inanç ve kültür yapısının izlerinin bulunduğu sonucuna varılmıştır. Bu izler İslamiyet'in kabulünü izleyen süreçte yeni dinin rengini alarak bugünkü uygulamaları oluşturmuştur.