Muhyî ve Cihânnümâsı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Cüveyriye İltuş
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAYRİ KAPLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Tasavvuf literatürü içerisinde geometrik şekillerle konu anlatımına yer veren ve zamanla özgün bir gelenek haline gelen cihânnümâ türü eserler bağlamında Muhyî'nin Cihânnümâ adlı eserininin metni ve tahlilini içermektedir. Üç bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde Tasavvuf kültüründe cihânnümâ kavramı, cihânnümâların ve şekilsel anlatımların ortaya çıkışı, bu alanda eser yazan bazı sufiler ve çalışmaya konu olan Muhyî'nin eseri hakkında bilgi verilmiştir.İkinci bölümde Muhyî'ye ait Cihânnümâ adlı eserin dini ve tasavvufi açıdan tahlili yapılmaya çalışılmış, eser metninde yer alan konu ve terimler müstakil alt başlıklar altında açıklanarak yazarın kavramları kullanışına örneklerle yer verilmiştir. Nesir ve nazım içerikli eserden özellikle konu ile ilgili şiirsel örnekler sunularak yazarın edebi üslubu yansıtılmaya çalışılmıştır. Muhyî'nin varlık, oluş, evren, insan, Tanrı ve bunlar arasındaki ilişkileri vahdet-i vücud anlayışı içerisinde açıkladığı ve bu görüşlerini şiir dilinin yanı sıra özellikle görsel çalışmalarla, çizimlerle yansıtmayı başardığı sonucuna ulaşılmıştır.Üçüncü Bölümde eserin metin kuruluşunda temel alınan nüshalar, kullanılan metot ve transkripsiyon işaretleri tanıtılarak, yazarın orijinal metnine mümkün olduğunca yakın metin sunulmaya çalışılmıştır.Anahtar Sözcükler: Muhyî, Cihânnümâ, Tasavvuf, Türk Edebiyatı, Vahdet-i Vücud