Seyhan havzasında agro-ekolojik zon temelli tarımsal alan kullanım önerilerinin geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİZYON SÖNMEZ ERDOĞAN

Danışman: Süha Berberoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı Seyhan Havzası'nda özellikle tarımsal üretim üzerinde etkin olan çevresel faktörler ve bunlara bağlı gelişen çevresel risk süreçlerini konumsal olarak tahmin ederek peyzaj birimleri bazında dinamik ve öngörü odaklı bir agro-ekolojik zonlama yaklaşımı geliştirmektir. Bu kapsamda Seyhan Havzası'nda çevresel faktörlere bağlı olarak üretilen peyzaj birimleri, agro-ekolojik odaklı özelleştirilmiş ve en doğru alan kullanım hedefleri doğrultusunda tarımsal alanlar için ideal ürün önerileri ortaya konulmuştur. Böylelikle tarımsal alanların optimum kullanımı, doğal alanlar üzerindeki yanlış alan kullanım baskısı azaltılarak alan kulanımı ile doğa koruma arasındaki dengenin sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma ile Seyhan Havzası için hedeflenen agro-ekolojik zonlama sürecinde öncelikle Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımıyla iklim, arazi örtüsü, topografya, jeoloji ve toprak yapısı gibi temel çevresel faktörler konumsal olarak ifade edilmiştir. Bu çevresel faktörler temel alınarak CBS ortamında peyzaj birimlerinin üretilmesi ve çalışma alanı kapsamında en etkin çevresel risk süreci olan toprak erozyonunun modellemesi gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak ilgili çevresel faktörler kullanılarak alanda üretimi yapılan 23 ürün grubu özelinde her peyzaj birimi için su bütçesi hesaplanmıştır. Ürün grubuna özel su bütçesi, alanın toprak özellikleri, sıcaklık ve erozyon katmanlarından uygunluk indeksleri üretilerek çok-kriterli analiz ile birleştirilmiştir. Bu uygunluk indeks katmanları kullanılarak her peyzaj birimi nitelendirilmiş ve agro-ekolojik zonlar tanımlanmıştır. Böylece Seyhan Havzası için agro-ekolojik zonlar temelinde ürün uygunluk indeksleri ve öncelik sıralaması oluşturularak optimal alan kullanımı için ekolojik peyzaj planlama önerileri sunulmuştur.