Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan cumhuriyetlerinin sosyoekonomik yapısı ve gelişme potansiyelinin çok değişkenli istatistiksel analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇA BOZ
Danışman: Hakki Çiftçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)'nin dağılmasının ardından sahip olduğu yeraltı kaynakları ve jeopolitik konumu nedeni ile dünyayı şekillendirebilme gücüne sahip olan Kafkasya ve Orta Asya coğrafyasında stratejik bir boşluk doğmuş olup bu coğrafya tüm dünyanın ilgisini üzerine çekmiştir. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan; Türkiye ile tarihi ve dini açıdan birbirine bağlı olan ülkelerdir. SSCB'nin dağılmasıyla Türkiye yönünü, ilişkilerinde her zaman ön planda tuttuğu Batı ülkelerinden Türk Cumhuriyetlerine doğru çevirmiştir ve bu Türk Cumhuriyetlerinin ortaya çıkışı, Türkiye'yi artık uluslararası alanda uzun süredir yalnız bırakılmış bir ülke konumunda olmaktan kurtarması açısından Türkiye için ayrı bir öneme sahiptir. Öte yandan gelişmiş ülkeler de SSCB'nin dağılmasından sonra ortaya çıkan ülkeleri sahip oldukları yeraltı kaynakları nedeni ile büyük bir pazar olarak görmektedirler. Bu bakımdan Türkiye'nin Türk Cumhuriyetleriyle olan ilişkilerini geliştirici adımlar atması büyük önem kazanmaktadır. Bu çalışmada SSCB'nin dağılmasından sonra kurulan 15 ülkenin 2016 yılına ilişkin verileri ve ülkelerin sahip oldukları karakteristik özellikler temel alınarak, ülkeler hiyerarşik kümeleme analizi tekniklerinden biri olan ve kümeler içi varyansı minimum yapmaya çalışan Ward (1993) yöntemiyle sınıflandırılmıştır. Uzaklık ölçüsü olarak ise karesel öklid kullanılmıştır. Böylece elde edilen kümelerin, ülkeleri aynı kümede toplanmaya veya küme dışına atmaya iten etkenler açısından yorumlanması amaçlanmıştır. Anahtar kelimeler: SSCB, Türk cumhuriyetleri, kümeleme analizi, uzaklık ölçüsü.