Primer ailesel hiperlipidemi tanılı çocuk ve adölesanlarda demografik, klinik özellikler ve bunların mutasyon analizi sonuçlarıyla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: irem kaplan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): H.NESLİHAN ÖNENLİ MUNGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada primer ailesel hiperlipidemi tanılı hastaların demografik, klinik özellikleri ve aldıkları tedaviler yönünden araştırılması, genetik mutasyonlarının incelenmesi ve genotip-fenotip ilişkisi kurulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniveritesi Tıp Fakültesi Çocuk Metabolizma ve Beslenme Bilim Dalı Polikliniğinde primer ailesel hiperlipidemi tanısıyla takibe alınan ve bu çalışmanın yapıldığı Nisan 2014-Ekim 2015 tarihleri arasında poliklinik takibine gelen, çocuk ve adölesan 80 hastanın demografik özellikleri, özgeçmiş ve soy geçmiş özellikleri, klinik bulguları ve laboratuar verileri ve aldıkları tedaviler incelendi. Ayrıca hastalıktan sorumlu LDLR, LDLRAP1, Apo B, PCSK9, ABCG5, ABCG8, LPL, Apo C-II, Apo A-V, RP1, LIP1 genleri için mutasyon analizleri yapıldı. Bulgular: Toplam 80 hastanın 42'si (% 52,5) kız, 38'i (% 47,5) erkekti. 30 hipertrigliseridemili hastada en sık olarak LPL geninde olmak üzere RP1, Apo C-II ve Apo A-V genlerinde mutasyon saptandı. 50 hiperkolesterolemili hastada ise en sık LDLR, ikinci sıklıkta ise LDLRAP1 geninde olmak üzere iki farklı gende mutasyon saptandı. Bu çalışmayla LPL geninde 5 yeni mutasyon, Apo A-V'te 1 ve LDLR geninde 4 yeni mutasyon tanımlandı. Familyal hipertrigliseridemili hastalarda en sık olarak LPL geninde c.557G>A ve c.953A>G mutasyonları birleşik heterozigot olarak bulundu. Familyal hiperkolesterolemili hasta grubumuzda literatürle benzer şekilde en sık mutasyon saptanan gen LDLR olarak bulunmuştur. En sık saptadığımız mutasyon ise LDLRAP1 geninde tanımlanan c.406C>T olarak gözlendi. Sonuç: Primer ailesel hiperlipidemiler plazma lipit düzeylerindeki farklılıklara göre değişik klinik tablolara yol açan genetik geçişli metabolik bozukluklardır. Familyal hipertrigliseridemili hastalar rastlantısal olarak lipemik serum saptanması, karın ağrısı, hepatosplenomegali gibi bulgularla daha erken dönemde tanı almaktadırlar. Familyal hiperkolesterolemi tanısının kardiyovasküler etkilenimi azaltmak, sağ kalımı arttırmak için erken çocukluk döneminde konulması önemlidir. Farklı genetik mutasyonlar hastalığın klinik tablosuna değişen derecelerde etkide bulunabilir. Bu çalışma, ülkemizde primer ailesel hiperlipidemili çocuk ve adölesanlarda şu ana kadar yapılan en geniş kapsamlı ve en fazla genin incelendiği araştırmadır. Anahtar Kelimeler: Familyal hiperlipidemi, LDLR, LDLRAP1, LPL