Bazı Yarıgrup Yapılarının Sonlu Takdim Edilebilirliği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Matematik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kemal Toker

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAYRULLAH AYIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, S bir yarıgrup ve p da S üzerinde bir kongrüans olmak üzere, S/p nun sonlu takdim edilebilir olup olmadığı incelenmiştir. p kongrüansını SxS direk çarpım yarıgrubunun bir altyarıgrubu olarak ele aldık. p sonlu takdimli bir yarıgrup ise S ve S/p nun sonlu takdimli olduğu gösterilmiştir. Ayrıca p için verilen bir takdimden S ve S/p için takdimler inşa edilmiştir. I bir yarılatis, S(i) ayrık yarıgrupların bir ailesi ve S bu yarıgrupların bir güçlü yarılatisi olsun. S yarıgrubunun takdimi verildiğinde S(i) yarıgruplarının takdimini ve S(i) yarıgruplarının takdimleri verildiğinde S yarıgrubunun takdimi inşa edilmiştir. Ayrıca bulunan bu takdimler için sonlu takdimli olma koşulu incelenmiştir. Son olarak, yarıgrupların birleşimlerinin, yarıgrup bandlarının, monoid bandlarının veya yarıgrup yarılatislerinin sonlu takdim edilebilirliği araştırılmıştır.