Biber'de (Capsicum annuum L.) Çinko Etkinliğini Kontrol Eden Genlerin Kalıtımının Belirlenmesi ve İlişkili Moleküler Markırların Geliştirilmesi

Hasan Pınar

Biber'de (Capsicum annuum L.) Çinko Etkinliğini Kontrol Eden Genlerin Kalıtımının Belirlenmesi ve İlişkili Moleküler Markırların Geliştirilmesi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoteknoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hasan Pınar

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SAADET BÜYÜKALACA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çinko noksanlığı Türkiye?de dünyada olduğu gibi bitkilerin verim ve kalitesini azaltan en yaygın mikroelement noksanlığıdır. Bu noksanlık bitkilerde bodurlaşma, kloroz ve fotosentez hızında azalmaya paralel olarak verim ve kalite kayıplarına sebep olur. Zn etkinliği açısından biberde (Capsicum annuum L.) karakteri kontrol eden genlere bağlı moleküler markır oluşturulması ve kullanılması `Zn etkinliği yüksek biber çeşitleri?nin geliştirilmesi için önemlidir. Bu amaçla; biberde C. annuum L. (Alata 21A) X C. frutescens L. (PI 281420) melezine ait F2, GM1 ve GM2 popülasyonunda Zn noksanlığı simptomunu kontrol eden genlerin kalıtımı belirlenmiş ve F2:F3 popülasyonunda ise Zn etkinliğine bağlı genlere bağlı QTL?ler tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; Zn noksanlığı simptomunun kalıtımında genetik varyans 0,818, additive (eklemeli) varyans 0,226, dominant varyans 0,592, çevre varyansı 0,090, geniş anlamda kalıtım derecesi (h2b) 0,906 ve dar anlamda kalıtım derecesi (h2n) 0,249 olarak hesaplanmıştır. Toplam genetik varyans içinde eklemeli gen etkisinin %28, dominant gen etkisinin %72 olduğu hesaplanmıştır. Ayrıca biberde çinko noksanlığı simptomunun X2 analizinde 12:3:1 genetik oranının en uygun model olduğunu belirlenmiştir. Zn noksanlığı simptomunu kontrol eden gen sayısı toplam 1,514 gen olarak belirlenmiştir. JoinMap 4.1 proğramı kullanarak toplam 62 adet (31 adet SRAP, 19 SSR ve 11 adet RAPD primeri) polimorfik markır ile 12 adet bağlantı grubu olacak şekilde 929,6 cM uzunluğunda bir harita elde edilmiştir. MapQTL.6 proğramı kullanılarak F2:F3 popülasyonunda Zn etkinliği ile ilişkili 9 özelliğe ait toplam 41 adet QTL belirlenmiştir. Elde edilen bulgular biberde Zn etkinliği yüksek biber çeşitlerinin geliştirilmesinde kullanılabileceğini göstermektedir.