Düşünme Aracı Olarak Metinsel ve Metinsel-Grafiksel Tartışma Yazılımının Tartışma Becerilerinin Geliştirilmesine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Habibe ALDAĞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AHMET DOĞANAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada bilgisayar destekli metinsel ve bilgisayar destekli metinsel-grafiksel araç kullanımının tartışma öğelerini kullanma düzeyi üzerindeki etkileriincelenmiştir.Araştırma yarı deneysel, eşit olmayan kontrol grup desenidir. Öğrenmedekullanılan araç bağımsız değişken, tartışma öğelerini kullanma düzeyi ise bağımlıdeğişken olarak belirlenmiştir.Araştırma 2002-2003 öğretim yılının bahar yarıyılında, Çukurova ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü'nde 100 öğrenci ile yapılmıştır.Metinsel, metinsel-grafiksel ve kontrol olmak üzere üç grup belirlenmiştir. Öğrenmesürecinde metinsel deney grubundaki öğrencilerden öğrenme kuramlarına ilişkintartışma metni, metinsel-grafiksel deney grubundaki öğrencilerden ise tartışmametinlerine ek olarak tartışmalarının grafiksel formu istenilmiştir. Kontrol grubundakiöğrencilere tartışma öğretimi verilmemiştir. Bu gruptaki öğrencilerden öğrenmesürecinde herhangi bir çalışma istenilmemiştir. Grafiksel araç için Belvedere 4.0,metinsel araç için kelime işlemci kullanılmıştır. Ayrıca tartışma öğelerinin öğretimi içinhazırlanan yazılım kullanılmıştır.Araştırma verilerini toplamak için Öğrenme Kuramları Testi, BütünselPuanlama Rehberi ve Analitik Puanlama Rehberi geliştirilmiştir. Verileri incelemek içinkovaryans analizi kullanılmıştır.Tartışma ön-öğe düzeyi kontrol edildiğinde veri, garanti, garanti desteği, olasılıkniteleyeni, güçlendirici niteleyen öğeleri, öğetoplam ve bütünsel puanlarda anlamlıfarklılaşma sırasıyla metinsel-grafiksel, metinsel ve kontrol grupları lehinedir. İddiaöğesinde deney grupları lehine, veri desteği öğesinde metinsel-grafiksel grup lehine,sınırlılık niteleyeninde metinsel grup lehine, reddedici öğesinde metinsel-grafiksellehine, karşıreddedici öğesinde ise kontrol grubuna karşı metinsel-grafiksel gruplehinedir.Bilgi düzeyi kontrol edildiğinde ise garanti, güçlendirici niteleyen öğeleri ileöğetoplam ve bütünsel puanlarda gruplar arasındaki farklılaşma sırasıyla metinsel-grafiksel, metinsel ve kontrol grupları lehinedir. İddia, veri ve veri desteği ve olasılıkniteleyeni öğelerinde deney grupları lehinedir. Karşı reddedici ve sınırlılık niteleyeniöğesinde metinsel-grafiksel ve kontrol grupları arasında metinsel-grafiksel grup lehine,reddedici öğesinde ise metinsel-grafiksel grup lehine anlamlı bir farklılaşmagözlenmiştir.Tartışma öğretimi öğrencilerin dikkatlerini tartışma öğelerine çekmektebaşarılıdır. Tartışmayla öğrenmede öğrenenin tartışmasını yapılandırırken, metinsel araçyanında grafiksel tartışma aracından da yararlanması, tartışma öğretiminin olumluetkilerini artırmaktadır. Metinsel-grafiksel araç kullanan grup pek çok öğeyi diğergruplara oranla daha etkili kullanmaktadır. Tartışmayla öğrenmede grafiksel araçkullanımı önerilebilir.Anahtar sözcükler: Tartışma, tartışma öğeleri, tartışma haritaları, Toulmin'in tartışmaöğeleri modeli, bilişsel araç, Belvedere