İbuprofenin in situ Jel Formülasyonunun Sıçanlarda Oluşturulan Deneysel Osteoartrit Üzerine Etkisinin Klasik Formülasyonlarla Karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoteknoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE GÜNEY
Danışman: Umay Merve Güven Bölgen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osteoartrit (OA), dejeneratif eklem hastalığı olarak da bilinen bir kas-iskelet sistemi hastalığıdır. OA tedavisinde sık tercih edilen non-steoridal antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ) inflamasyon gelişimini kontrol ederek ağrı ve inflamasyon tedavisinde önemli etkileri olan ilaçlardır. Ancak OA tedavisindeki yararlı etkilerine karşın, NSAİİ'larin eklem bölgesinde istenilenden az süre kalması nedeniyle sık sık yüksek dozlarda alımı gerekmekte, bu da ciddi gastrointestinal, kardiyovasküler, alerji, döküntü, hepatotoksisite ve nefrotoksisite gibi yan etkilere neden olmaktadır. Bu durum hasta uyuncunu zayıflatarak, tedavinin başarı oranın azalmasına neden olmaktadır. Bu nedenle OA ağrısını tedavi edecek yeni analjezik uygulamalarının geliştirilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada OA tedavisinde kullanılan intraartiküler uygulanacak enjeksiyonluk ibuprofenin in situ jel formülasyonları geliştirilerek, karakterizasyonu yapıldı. Sıçanlarda oluşturulan deneysel osteoartrit modelinde diz eklemine intraartiküler enjeksiyon yapılarak ibuprofen in situ jel formülasyonu ile ibuprofenin klasik formülasyonunun etkileri karşılaştırıldı. İntraartiküler uygulamaları ardından Hot Plate (HP), Tail-Flick (TF) testlerinde antinosiseptif etkileri karşılaştırılmış olup, vücut sıcaklığı ve diz eklem çapının ölçüm testleri ile de desteklemiştir. Sıçanlar üzerinde histolojik incelemeler yapılarak her iki formülasyonun uygulandığı sıçanların diz eklemlerinde görülen histopatolojik değişiklikler incelendi. Çalışmanın sonuçlarına göre ibuprofenin in situ jel formülasyonu, klasik formülasyona kıyasla daha fazla antinosiseptif etki gösterdi. Bununla birlikte ibuprofen in situ jel formülasyonunun intraartiküler uygulamasının OA tedavisinde kullanmak üzere ileri çalışmalar yapılmasına ve ibuprofenin in situ jel formülasyonunun etkisinin daha iyi anlaşılmasına katkılar sağlayacağı düşünüldü.