Bor atığı ile kristal sır araştırmaları ve karakterizasyonu


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NECMİYE DEMİRCİOĞLU

Danışman: Nergis Kılınç Mirdalı

Özet:

Bu tez çalışmasında, endüstriyel bor türevleri atığının kristal sır bileşimlerinde ikincil hammadde olarak değerlendirilme potansiyeli incelenmiştir. Farklı pişirim sıcaklıkları, bekletme sıcaklıkları ve bekletme sürelerinin kristallenme davranışı, yüzey morfolojisi ve faz oluşumu üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Sır kompozisyonlarına ağırlıkça %8 TiO₂ ve değişen oranlarda (%10-50) bor türevleri atığı ilave edilerek 1160 °C, 1185 °C ve 1200 °C’de pişirimler gerçekleştirilmiştir. Her bir örnek için fırın programı, örneklerin soğuma aşamasında bekletmesiz ve 800 °C, 900 °C ve 1000 °C sıcaklıklara geldiğinde 3 saat ve 6 saat süreli olacak şekilde uygulanmıştır. X-ışını kırınımı (XRD) analizleri ile gelişen kristal fazlar mineralojik olarak tanımlanmış, Taramalı Eelektron Mikroskobu–Enerji Dağılımlı X-ışını Spektrometresi (SEM-EDS) ile mikroyapıda kristal oluşumları ve kimyasal içeriği elde edilmiştir. Sır-bünye ince kesitlerinden gerçekleştirilen Optik Mikroskop (OM) incelemeleriyle mikroyapıda kristallerin sır içerisindeki dağılımı ve sır-bünye arayüzeyleri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular kristallenme eğiliminin bor türevleri atığı katkı miktarı, pişirim sıcaklığı, bekletme süresi ve sıcaklığına bağlı olarak değiştiğini göstermiştir. Bu parametrelerin kristallerin sır içerisindeki dağılımı, yoğunluğu, morfolojisi ve yüzey görünümü üzerinde belirleyici etkiler oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma endüstriyel atık malzemelerin seramik sırlarında ikincil hammadde olarak değerlendirilmesine yönelik özgün katkı sunmaktadır.