Mycobacterium tuberculosis complex suşlarında pirazinamid direncinin genetik mekanizması ve bedakulin direnci arasındaki ilişkinin moleküler yöntemlerle sorgulanması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoteknoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAMDİ GÖKAHMETOĞLU

Danışman: Işıl Var

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tüberküloz (TB), bilinen en eski hastalıklardan birisidir. Günümüzde özellikle çoklu ilaca dirençli (MDR- ÇİD) ve yaygın ilaca dirençli (XDR – YİD) Tüberküloz basilleriyle enfekte olmuş hasta sayısının artması, hastalığın kontrolündeki en büyük problemdir. Ancak ileri moleküler metotlarla direncin moleküler mekanizması tespit edilerek uygun tedavi rejimleri kısa sürede belirlenebilmektedir. Son yıllarda onaylanan ilaçlardan olan Bedakulinin (BDQ) Pirazinamid (PZA)ile birlikte kullanılması tedavi sürecinin etkili olduğunu düşündürmektedir. Bu çalışmanın amacı, tüberküloz şüphelilerinin klinik örneklerinden izole edilen MDR ve tamamen ilaca duyarlı M. tuberculosis suşları arasında PZA ve BDQ direnci ile ilgili olduğu düşünülen genlerdeki mutasyonları değerlendirmek ve aralarındaki ilişkiyi sorgulamaktır. Türkiyenin 7 farklı ilinden tüberküloz ön tanısı ile Adana Bölge Tüberküloz Laboratuvarında gelen klinik materyalden izole edilen 41 MDR ve 30 tamamen duyarlı toplam 71 MTB örneğin için fenotipik ve genotipik yöntemlerle 1'inin (%1.4) M.bovis 70'inin (%98.6) M. tuberculosis olduğu, ilaç duyarlılık testi (IDT) sonucunda 41 MDR susun 30'unun( %73)PZA dirençli, 11'nin (%27) PZA duyarlı olduğu , %76 'sının izoniazid-rifampisine dirençli olduğu tespit edilmiştir. Sanger sekans dizi analizi ile 27 pncA, 14 panD mutasyonu bulunurken hadC ve Rv0678 genlerinde herhangi bir mutasyon tespit edilmemiştir.