Türkiye'de kuru fasulye üreten işletmelerin ekonomik analizi ve etkinliklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ BERK

Danışman: Cahit Güngör

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Türkiye kuru fasulye üretiminin yaklaşık % 61'ini oluşturan yedi ilde kuru fasulye üretimi yapan tarım işletmeleri incelenerek, bu işletmelerde kuru fasulye üretim faaliyetinin ekonomik yapısı, üretim sorunları, etkinlik düzeyi, etkinsizlik nedenleri ile üreticilerin üretim kararları üzerine etkili faktörler ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular çerçevesinde kuru fasulye üretim faaliyetine yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, incelenen işletmelerin ortalama işletme arazisi 132,6 da ve kuru fasulye arazisi 25,3 da'dır. Kuru fasulye üretiminde ortalama verim 244,4 kg/da olarak belirlenmiştir. Kuru fasulye yetiştirciliği yapan işletmelerin aktif sermayesi ortalama 530,1 bin TL'dir. Bunun %81'ini çiftlik sermayesi ve %19'unu ise işletme sermayesi oluşturmaktadır. İncelenen işletmelerde dekara ortalama gayrisafi üretim değeri 1442 ve üretim masrafları 663 TL'dir. Üretim masraflarının %84,4'ünü değişen masraflar ve % 18'6'sını sabit masraflar oluşturmaktadır. 1 kg kuru fasulye üretim maliyeti 2,7 TL olarak belirlenmiştir. İncelenen işletmelerde ölçeğe değişen getiri ile ortalama teknik etkinlik değeri % 80 olarak hesaplanmıştır. Girdi kullanımındaki etkinsizliğin kaynağı olarak hem mevcut üretimi en az girdi kullanarak gerçekleştirememe hem de uygun ölçekte üretim yapamama olarak gösterilebilir. Kuru fasulye ekim kararı verme olasılığına etkili değişkenlerin aile genişliği, finansman, alışkanlık, yaş, kuru fasulye yetiştiricilik deneyimi, aile işgücü, nakliye ve bilgi kaynağı olduğu tespit edilmiştir.