Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı gebelerin cinsel sağlık durumlarının ve danışmanlık gereksinimlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLHANIM TOĞRUL DEMİRER
Danışman: Sevgi Özcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada birinci basamaktan hizmet alan gebelerin cinsel sağlık durumlarının ve cinsel danışmanlık alma gereksinimlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte planlanan çalışmanın evrenini Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezindeki dört birime kayıtlı gebeler oluşturdu (N=183). Çalışma 01.09.2024-31.12.2024 tarihleri arasında herhangi bir nedenle merkeze başvuran ve çalışmayı kabul eden 130 gebe ile yürütüldü. Verilerin toplanmasında sosyodemografik bilgiler, gebelik özellikleri ilgili soruları içeren anket formu ve Gebelerde Cinselliğe Karşı Tutum Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Yaş ortalaması 29,02±5,08 (19-51) yıl olan gebelerin %6,2'sinin gebe kalmadan önce, %15,4'ünün ise gebelik sürecinde cinsel sağlık sorunu yaşadığı; %39,2'sinin şimdiki gebeliklerinde aile hekimi veya kadın doğum hekimlerinin cinsel yaşamları hakkında soru sorduğu ve öneride bulunduğu; %17,5'inde riskli durum gerekçesiyle gebelikte cinsel birleşmenin yasaklandığı; %50,8'inin gebelerde cinsel yaşam konusunda orta düzeyde bilgi sahibi olduğu ve %32'sinin bu bilgilere kadın doğum hekimi aracılığıyla ulaştığı saptandı. Katılımcıların %75,4'ünün cinselliğe karşı tutumlarının olumlu olduğu, %46,2'sinin aile hekimi veya hemşiresinden gebelerde cinsel yaşam konusunda eğitim/danışmanlık almak istediği saptandı. Eğitim düzeyi lisans/yüksek lisans olan gebelerin toplam puanlarının ilkokul ve lise mezunu olanlara göre daha yüksek olduğu bulundu (p<0,001). Evlilik yaşı ile toplam (r=0,182) ve onaylama (r=0,225); ilk gebelik yaşı ile onaylama (r=0,215) alt boyutu puanları arasında pozitif yönde zayıf ilişki olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç: Aile hekimlerinin ve hemşirelerinin gebelik izlemleri yaparken bu çalışmada saptanan bulguları (eğitim düzeyi düşük, ilk gebelik yaşı ve evlilik yaşı küçük gebelerin gebelikte cinselliğe karşı daha olumsuz tutuma sahip olması) göz önünde bulundurmaları, disipline özgü ilkelerden yararlanarak fırsatları değerlendirmeleri ve uygun girişimlerde bulunmaları önerilebilir.