Duygu Düzenleme ve İyi Oluş Arasındaki İlişkide Akıllı Telefon Bağımlılığının Aracı Rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sevgi ÇINAR
Danışman: Fulya Cenkseven Önder
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, PERMA İyi Oluş, olumsuz duygudurumu düzenleme beklentileri ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki doğrudan ilişkiler ile akıllı telefon bağımlılığının olumsuz duygudurumu düzenleme beklentileri ve iyi oluş arasındaki ilişkide aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında öğrenimine devam etmekte olan ve çevrim içi ortamda ulaşılan 439 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Kwon, Kim, Cho ve Yang (2013) tarafından geliştirilen 'Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu', Catanzaro ve Mearns (1990) tarafından geliştirilen 'Olumsuz Duygudurum Düzenlemesi Ölçeği', Butler ve Kern (2016) tarafından geliştirilen 'Beş Boyutlu İyi Oluş Modeli PERMA Ölçeği' ve bunun yanında araştırmacı tarafından hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Verilerin analizlerinde değişkenler arası ilişkiler yapısal eşitlik modeli (YEM) ile analiz edilmiştir. Yapısal eşitlik modeli analizi AMOS 20 (Analysis of Moment Structures) istatistik programı aracılığıyla gerçekleştirilirken; değişkenlere ilişkin betimsel istatistik değerlerinin elde edilmesi ve değişkenler arasındaki korelasyon analizleri SPSS 20 (Statistical Package for the Social Sciences) programı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular araştırmanın hipotezlerini destekleyerek değişkenler arasında anlamlı ilişkilerin varlığını ortaya koymuştur. Korelasyon analizleri, olumsuz duygudurumunu düzenleme beklentilerinin akıllı telefon bağımlılığı ile negatif yönde anlamlı, iyi oluş ile ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki içinde olduğunu göstermiştir. Ayrıca, akıllı telefon bağımlılığı ve iyi oluş arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulgusu elde edilmiştir. Yapısal eşitlik analizlerinde ise değişkenler arasındaki ilişkileri gösteren yollar ve yapısal modele ilişkin sonuçlar olumsuz duygudurumu düzenleme beklentilerinin, akıllı telefon bağımlılığı ve iyi oluşun anlamlı bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte akıllı telefon bağımlılığı, iyi oluşun anlamlı bir yordayıcısıdır. Yapısal eşitlik analizi yardımı ile test edilen mevcut araştırmadaki aracılık modeli ise bootstrapping (önyükleme) yöntemiyle 5000 yeniden örnekleme yoluyla test edilmiş, olumsuz duygudurumunu düzenleme beklentisinin PERMA iyi oluş üzerindeki dolaylı etkisinin anlamlı olduğu bulgusu elde edilmiştir. Olumsuz duygudurumunu düzenleme beklentileri ve iyi oluş arasındaki ilişkide akıllı telefon bağımlılığının kısmi aracılık rolünü üstlendiği bulgulanmıştır. Elde edilen bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılarak, araştırmaya ve uygulamaya yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Duygu düzenlene, olumsuz duygu düzenleme beklentileri, PERMA İyi Oluş, akıllı telefon bağımlılığı.