Tekstilde Suyun Jet Makinelerinde Uygulanan Reaktif Boyamalara Etkisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Serin MAVRUZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): RAMAZAN TUĞRUL OĞULATA
Özet:oz YÜKSEK LİSANS TEZİ TEKSTİLDE SUYUN, JET MAKİNELERİNDE UYGULANAN REAKTİF BOYAMALARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Serin MAVRUZ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. R. Tuğrul OĞULATA Yd: 2004, Sayfa:261 Jüri: Prof. Dr. R. Tuğrul OĞULATA Doç. Dr. Osman BAB AARSLAN Yrd. Doç. Dr. Mesut BAŞIBÜYÜK Bu çalışmada, genel anlamda tekstilde terbiye işlemleri ve kullanılan makineler hakkında bilgiler verilmiş, tekstilde su kalitesinin önemi ve su arıtma sistemleri anlatılmıştır. Bikarbonat miktarı başta olmak üzere, su içerisinde bulunan seçilmiş birçok iyonun reaktif boyamaya olan etkileri spektrofotometrik olarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında, Adana bölgesinde faaliyet gösteren bir tekstil boyahanesinde kullanılan suyun kalitesi incelenmiş, seçilmiş iyon miktarlarıyla kumaş kalite değerleri arasında ilişki kurulmaya çalışılmıştır. Yüksek oranda bikarbonat içeren sularla laboratuar ortamında denemeler yapılmış, farklı iyon tutucu miktarlarında, sert su, yumuşak su ve ters osmoz suyu ile reaktif boyamalar gerçekleştirilmiştir. Su kalitesinin ve iyon tutucu miktarının kumaş rengine ve bazı kullanım haslıklarına olan etkisi araştırılmıştır. Yürütülen testlerin sonucunda elde edilen bulgulardan seçilmiş olanlar aşağıda verilmiştir. İşletmenin su kalitesinin standart olmadığı, özellikle toplam sertlik ve bikarbonat miktarının terbiye daireleri için yüksek bir değerde olduğu tespit edilmiştir. Yumuşak su kullanılarak jet makinesinde renklendirilmiş kumaşların kalite değerleri ile bu işlemde kullanılan suya uygulanan, çeşitli analizler sonucu belirlenen iyon miktarları arasında doğrudan bir ilişki tespit edilememiştir. Reaktif boyarmaddelerle renklendirme işleminde suda yüksek miktarda bulunan bikarbonatın, boyama verimini düşürdüğü, renk düzgünlüğünü azalttığı, ter, sürtünme ve yıkama haslıklarını olumsuz etkilediği belirlenmiştir. İyon tutucu dışında boyama reçetesindeki tüm boyarmadde ve kimyasallar sabit tutulmak kaydıyla yumuşak su, sert su ve ters osmoz suyu kullanılarak yapılan boyama denemelerinde, iyon tutucu miktarının renk üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Tekstilde su kalitesi, su sertliği, su arıtma sistemleri, ters osmoz, reaktif boyarmadde