Ortaokul öğrencilerinin öğretimi değerlendirmesi için bir ölçek geliştirme çalışması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ALİ KIRMIZIOĞLU

Danışman: Serkan Dinçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma ortaokul öğrencilerinin öğretimi değerlendirebilmeleri için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda alanyazında öğretimi değerlendirme araçları incelenmiş, genellikle öğretmenin öğrencileri değerlendirdiği ve öğrencilerin başarı notlarının değerlendirildiği ya da sadece gözlem ve görüşmeler yoluyla yapılan çalışmalarla öğretimin değerlendirilmeye çalışıldığı gözlemlenmiş, ancak bu çalışmalarda da kullanılan ölçme araçlarının oldukça sınırlı olduğu dikkati çekmiştir. Bu nedenle, araştırmanın temel amacı, öğretimin öğrenciler tarafından değerlendirilebilmesini sağlayacak bir ölçme aracı geliştirmektir. Çalışmada, ulusal ve uluslararası alanyazın kapsamlı bir şekilde taranmış, madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzu uzman görüşlerine sunulmuş, daha sonra anlaşılırlığın test edilmesi amacıyla on ortaokul öğrencisiyle ön çalışma yapılmıştır. Adana ilindeki iki farklı ortaokuldan ölçek formu ile toplanan verilerle istatistiksel analizler yapılmıştır (AFA ve DFA). Dört faktörden (Öğretmen, İçerik, Materyal, Öğrenme Ortamı) ve 39 maddeden oluşan bir ölçek geliştirilmiş ve geliştirilen ölçek toplam varyansın %42.82'sini açıklamaktadır. Cronbach Alfa Katsayısı .93 olarak bulunmuş olup ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu göstermektedir. Ölçek yapısını teyit etmek için yapılan DFA uyum indeksleri (χ2/Ss=2.32; RMSEA=.04; SRMR=.05; GFI=.87; ACFI=.85; NNFI=.96; NFI=.99; CFI=.96) ise bu yapının iyi uyum değerlerine sahip olduğunu göstermektedir. Geliştirilen bu ölçeğin geçerlik ve güvenirlik kriterlerini karşıladığı anlaşılmıştır. Geliştirilen ölçek, ortaokul düzeyinde eğitim programlarının daha etkili değerlendirilmesine yönelik kapsamlı bir araç sunacaktır. Anahtar Kelimeler: Öğretimi değerlendirme, ölçek geliştirme, ortaokul öğrencileri.