Türkiye'de tarım sektöründe istihdam: Hatay alt bölgesi (TR63) örneğinde tarımda Suriyeli sığınmacı istihdamı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞÇE SARIOĞLU

Danışman: Haydar Şengül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'de tarım sektöründe istihdam yapısını ortaya koymak, istihdamın değişim ve gelişme eğilimini saptamak, uluslararası göçün tarımsal istihdama etkileri ve sığınmacıların toplumda benimsenme ve benimseme durumlarını yansıtmak amacıyla yapılmıştır. Türkiye'de yaşanan tarımsal işgücündeki değişim, 1988-2018 yılları arasında net göçlerin tarım sektörüne etkisi eşbütünleşme ve nedensellik analizleri ile açıklanmıştır. Elde edilen sonuçlarda kısa dönemde göç miktarındaki artış, tarım alanı ve tarımsal istihdamı olumsuz etkilerken, tarımsal GSYİH'yı olumlu etkilemektedir. Uzun dönemde göçün etkileri olumsuzdur. Nedensellik analizinde ise göç ile tarımsal büyüme arasında tek yönlü ilişki bulunmuştur. Türkiye'de tarım sektörü ve işgücü yapısındaki değişimler ele alınmış, incelenen yıllar içerisinde işgücü yapısı önemli ölçüde farklılaşmıştır. Türkiye'de göç sonrası tarım sektöründeki istihdam yapsısındaki değişim, ücretsiz aile işçisinde %7, kendi hesabında çalışanlarda %15 ve mevsimlik geçici işçide %5 artış görülmektedir. Ayrıca tarımda çalışanların %85'i ek iş yapmaya ihtiyaç duymaktadır. Hanehalkı işgücü anket veri seti kullanılarak yapılan Panel Logistik Regresyon Analizi sonucuna göre ise, eğitim düzeyi ve geliri artan birey tarımdan uzaklaşırken, bireyin ek iş yapma isteği kişiyi tarım sektörüne yönlendirmektedir. Sığınmacıların tarım sektöründeki iş yapısına etkileri ve toplumun bakış açısı TR63 Bölgesi özelinde araştırılmıştır. Bu kapsamda sığınmacılarla yüzyüze anket yapılmıştır. Ayrıca yerli işçi, işveren, elçi/çavuş ve muhtarlarla odak grup görüşmeleri yapılarak, toplumun birlikte çalışma ve yaşama konusunda tutumları incelenmiştir. Sığınmacıların iletişim kuramadıkları, çalışma koşullarından ve aldıkları ücretlerden memnun olmadıkları ve %65'i ülkelerine dönmek istediği sonucuna varılmıştır.