Elektronik veri değişimi (EDI) uygulamalarının tedarik zinciri yönetimindeki rolü, ticari ilişkilere etkisinin Türkiye'deki durumu ve kavramsal model önerisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇA BABA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HACİRE OYA YÜREGİR
Özet:oz YÜKSEK LİSANS TEZİ ELEKTRONİK VERİ DEĞİŞİMİ (EDI) UYGULAMALARININ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNDEKİ ROLÜ, TİCARİ İLİŞKİLERE ETKİSİNİN TÜRKİYE'DEKİ DURUMU VE KAVRAMSAL MODEL ÖNERİSİ HAYRİYE AYÇA BABA ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANA BİLİM DALI Danışman: Yrd. Doç. Dr. Oya H. Yüreğir YÜ2003, Sayfa: 119 Jüri: Yrd. Doç. Dr. Oya H. Yüreğir, Doç. Dr. Rızvan Erol, Yrd. Doç. Dr. Arzu Güçray. Günümüzde işletme ortamlarının rekabetsel yapısı, tedarik zinciri yönetimi için yeni stratejileri ve bilişim sistemlerim (yeni SCM sistemleri, EDI, ERP, E-iş çözümleri vb.) zorunlu kılmaktadır. Bilgiyi elektronik yollardan ele geçirme, tutma ve işleme yöntemi olan EDI (Elektronik Veri Değişimi)'nin yaygın bir iş aracı olarak kullanımı; incelenmesi gereken önemli riskler ve hassaslıkları da beraberinde getirmiştir. İşbirlikçi alıcı-satıcı ilişkilerine doğru gidilmesi, organizasyonlar arası süreçleri bir çok yönden etkilemekte ve elde edilen faydalarda çeşitlenmektedir. EDI, ticari işbirlikçiler arasında işbirliği ve ileri seviyede elektronik bağlantılar gerektiren tamamen organizasyonlar-ârası bir bilgi işlem sistemidir. Günümüzde de, firmalar arasında elektronik bağlantılar kurmak ve sürekliliğini sağlamak, EDPnin büyük potansiyel faydalarına rağmen beklendiği kadar kolay ve karlı olmayabilmektedir. Problemin büyüklüğünü anlamak için öncelikle EDI'nin, sadece satin alma gibi uygulamaların otomasyonlu uzantısı değil de, yeni bir uygulama olduğunu fark etmek gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, öncelikle EDI'nin aşamalı ve ağsı-analitik yapısını ortaya koymak, içinde yer aldığı rekabetsel ve işbirlikçi fayda mekanizmaları içerisinde ticari işbirliklerin önemim incelemektir. Sonrasında, bu teknolojinin Türkiye'deki üretim organizasyonlanndaki adaptasyonunu ve kullanımını etkileyen (firma içindeki ve dışındaki) başlıca faktörler tanımlanmış ve belirlenen bu faktörler çerçevesinde, organizasyonların benimsemeye eğilimli oldukları katılım davranışları tartışılmıştır. Bu saptamaların elde edilmesi için gerçekleştirilen anket çalışmasında; öncelikle firmaların altyapı yeterlilikleri incelenmiş, firmaları EDI adaptasyonlarına motive edici faktörler ile, EDI'nin hangi seviyelerde, şekillerde ve yoğunluklarda uygulandığı belirlenmiştir. Test edilen hipotezler ile, EDI uygulama aşamaları ve karşılaşılan engellerin (teknolojik, organizasyoneL dış- ortamsal) seviyeleri hakkında ki sorulara yanıtlar aranmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, çeşitli işletme tipleri için EDI uygulamaları hakkında çok sayıda yönetimsel sonuç, çözüm önerileri ve tavsiyeler ortaya koymuştur. Anahtar kelimeler: EDI, SCM, Ticari İşbirlikçi, Bilişim Sistemleri, Elektronik Ticaret