HIF1α ve HIF1ß''nın hipoksik koşulda akciğer kanserinde kolektif invazyona etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoteknoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET YAĞIZ ÇAPANOĞLU
Danışman: Yasemin Saygideğer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hipoksik koşul, hücrelerin yetersiz oksijen miktarına mahrum bırakılmasıyla oluşan bir mikroçevre koşuludur. Kanserli hücrelerde de, tümörün giderek büyümesiyle besin ve oksijenden eksik kalan merkezdeki hücreler hipoksiye maruz kalmış olur. Hipoksi-indüklenmiş faktörler (HIF'ler), olarak bilinen HIF1α ve HIF1ß özellikle hipoksik koşullar altında gen ekspresyonu üzerinde bir dizi düzenlemeye giderek tümör biyolojisini doğrudan etkilemektedir. Hipoksik ortamla birlikte, bu koşulun tümörler üzerinde progresyon ve metastazda kritik bir önem taşıdığı bilinmektedir. Primer tümör hücrelerinin hem yakın çevreye hem de uzak organlara yayılmasıyla ilgili süreç karmaşıktır. Bu alanda yapılan araştırmalar, kanser yayılımında hücrelerin epitelyal-mezenkimal geçiş (EMT) sürecine girerek tek başına yayılabileceğini veya topluca bir grup halinde yayılabileceğini göstermiştir. Diğer bir yandan bu süreç hipoksi altında, toplu olarak göç eden hücreler, HIF-1a'ya bağımlı bir şekilde kolektiften amoeboid geçişe (CAT) de uğrayabilir. Bu bilgiler ışığında küçük hücre dışı A549 hücrelerinde siRNA transfekte edilerek HIF1α ve HIF1ß'nın hipoksik koşullardaki akciğer kanseri hücrelerinin bazı gen ve protein ekspresyonları ve ayrıca hücre göçüne olan etkisi incelenmiştir. Normokside kolektif invazyonun, hücre-hücre bağlarının zayıfladığı hipoksiye oranla daha fazla olduğu gösterilmiş olup, 24. saatte hipokside HIF1α susturulmuş koşuldaki invazyonun, yine hipokside kontrole oranla daha fazla toplu hücre göçü olduğu gösterilmiştir. HIF1ß susturulduğunda HER2 ekspresyonu normoksik koşulda belirgin olarak azalırken, hipoksik koşulda yüksek artış göstermiştir. Hipoksik koşulda Glut-1 mRNA ifadesindeki artışla birlikte anijyiogenezi sağlayan VEGF ifadesinde de artış gözlemlenirken hipokside HIF1α susturulmuş koşulda hipoksi kontrole oranla azalma gözlemlenmiştir.