Türk pamuğunun ihracat rekabeti ve uluslararası piyasalardaki gelişmelerin Türk pamuk ve pamuklu dokuma sektörü açısından değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fikriye Özmen

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA NECAT ÖREN

Özet:

oz YÜKSEK LİSANS TEZİ TURK PAMUĞUNUN İHRACAT REKABETİ VE ULUSLARARASI PİYASALARDAKİ GELİŞMELERİN TÜRK PAMUK VE PAMUKLU DOKUMA SEKTÖRÜ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Fikriye Özmen ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI Danışman: Doç.Dr.Necat ÖREN Prof. Dr. Nejat ERK Prof.Dr.Şinasi AKDEMİR Yıl 1999, Sayfa: 65 İhracat rekabetinde ülkelerin uzun vadede rekabet gücünü koruyabilmeleri ve geliştirebilmeleri, ürün kalitesini düşürmeden maliyet avantajı elde etmelerine ve pazar genişliğine bağlı bulunmaktadır. Rekabet tanın ürünlerinde yapıldığında, devlet müdahalesi ile karşı karşıya bulunulmaktadır. Çünkü tarım sektörüne dünya genelinde devlet müdahalesi bulunmaktadır. Bu müdahaleler; ürün arzı ve fiyatı üzerinde etkili olmaktadır. Tarım ürünlerinden pamuk bir sanayi bitkisi olduğundan müdahalenin yoğun olduğu ürünler arasında bulunmaktadır Dolayısı ile dünyada pamuk üretim ve ticareti devlet müdahalesi allında yürütülmektedir. Günümüzde ülkeler pamuk ihracatında, pamuğu işleyerek veya doğrudan hanı pamuk olarak ihraç etme eğilimindedirler. Doğrudan ihraç etmek isteyen ülkeler zamanla bu alanda devlet desteğinin yanında, AR-GE çalışmaları sonucunda kaliteyi arttırmışlardır. Kaliteyle birlikle uzun vadede maliyet istikrarını sağlayan ABD gibi ülkeler ihracatla fiyat ve miktar olarak üstünlük elde etmiştir. Uzun vadede maliyet avantajını sürdüremeyen ülkelerin ihracatı gerilemektedir. Bunda pamuğun verim ve kalitesini yükseltecek AR-GE çalışmalarının yetersiz olmasının dışında, pamuğa katma değer yaratarak ihraç etine eğiliminde olmalarının önemi bulunmakladır. Bu ülkelerde hükümetlerin pamuk üzerinde uygulamış oldukları özellikle pazar ve fiyala yönelik politikaların da etkisi bulunmaktadır. Araştırma sonucunda Türkiye ve Pakistan'da pamuk üretiminde maliyet artışı ve iç piyasada tüketimin artması fiyatlara yansıdığından, pamuğun dış piyasada pahalı olması, bu ülkelerin rekabeti zayıflamıştır Bu ülkelerde pamukta katma değer yaratarak üretme eğilimi, pamuğun iç piyasada tükenmesine neden olmuştur. ABD ve Avustralya'da tekstil üretiminin artmaması pamuk tüketimini arttırmamıştır. Kaliteli pamuk ve üretim yöntemindeki pratikler sonucu bu ülkelerin rekabet gücünde bir gerileme görülmemiş, tam tersine Avustralya'nın daha da artmıştır. Anahtar Kelimeler: Pamuk, Tekstil, İhracat Rekabeti; Rekabet Üstünlüğü