Nöroloji yoğun bakım ünitesinde tedavi gören hastalarda konstipasyon riski ve etkileyen faktörler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KIYMET MESES

Danışman: Gülşah Kumaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dışkılama sıklığının azalmasına bağlı, seyrek ve zor dışkılama olarak tanımlanan konstipasyon, hasta bireylerde yaygın olarak görülmekte ve hastanın yaşam kalitesini önemli derecede olumsuz etkilemektedir. Yoğun bakımlarda konstipasyon görülme oranı %15-83 arasında değişmekte olup Serebrovasküler hastalıkları olan hastalarda görülme sıklığı %30 ile %60 arasında değişmekte ve inme sonrası hastaların %55'inde yeni başlangıçlı konstipasyon görülmektedir. Konstipasyon, nöroloji yoğun bakım hastalarında gastrointestinal sisteme ilişkin önemli bir komplikasyon olup inme, intrakranial hemorojili hastalarda kafa içi basıncın artmasına bağlı olarak progresyon gelişmesine, hatta ölüm riskine neden olabileceği için bu hastalarda konstipasyonun önlenmesi oldukça önemlidir. Tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılan araştırmanın evrenini, Haziran 2018-Haziran 2019 tarihleri arasında Çukurova üniversitesi Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesinde tedavi gören hastaların tamamı, örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 102 hasta oluşturmuştur. Verilerin istatiksel analizinde SPSS (IBM SPSS Statistics 24) adlı paket program kullanılmıştır. Araştırmaya başlamadan önce araştırmanın yapıldığı Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu'ndan, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığından ve Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Başhekimliği'nden gerekli izinler alınmıştır. Verilerin toplanmasında hastalara ait tanıtıcı bilgileri içeren ''Kişisel Bilgi Formu'', hastaların konstipasyon ciddiyet durumunu belirlemek amacıyla ''Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği (KCÖ)'' ve hastaların konstipasyon riskini belirlemek amacıyla ''Konstipasyon Risk Değerlendirme Ölçeği (KRDÖ)'' kullanılmıştır. Araştırma sonucunda çalışmaya katılan hastaların %53,9 kadın olup yaş ortalaması 48,28±16,89 olarak bulunmuştur. KRDÖ toplam puanı ortalaması düşük (10,24±3,34) olarak bulunmuştur. KCÖ toplam puan 23,60±13,41 olup dışkı tıkanıklığı alt ölçeği puan ortalaması 11,65±6,12), kalın bağırsak tembelliği 9,27±5,56, ağrı alt ölçeği puan ortalaması (2,68±3,56) olarak bulunmuştur. KCÖ ve alt boyutları toplam puanı ve KRDÖ toplam puanı kadınlarda erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ve daha yüksek olarak bulunmuştur. Hastaların KRDÖ puanları ile KCÖ toplam puanları arasında pozitif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,256; p=0,009). Hastaların meslek, gelir düzeyi, yaşadığı yer ve sağlık güvencesine göre ölçek puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda NYB Ünitesinde tedavi gören hastalarda konstipasyon riski ve etkileyen faktörlerin en aza indirilmesinde hemşirelik süreci doğrultusunda bireye özgü hemşirelik bakımının planlanması, uygulanması, değerlendirilmesi ve tanılamada geçerli ve güvenilir ölçeklerin kullanılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Nöroloji, Konstipasyon, Konstipasyon Riski, Yoğun Bakım, Hemşire