Çukurova Bölgesinde Atık Pestisit Kaplarının Yönetimi Üzerinde Bir çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Makinaları ve Teknolojileri Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Bülent Karayel
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ BAYAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de yılda ortalama 40-45 bin ton pestisit kullanılmaktadır. Ancak pestsist kullanımı bölgelere göre önemli farklılıklar göstermektedir. En yoğun pestisit kullanımının olduğu bölgelerden biride Çukurova bölgesidir. Ancak gerek Çukurova bölgesinde, gerekse Türkiye genelinde yürürlükte olan bir pestisit ambalajları yönetim planı bulunmamaktadır. Pestisit ambalajları ülkemizde tehlikeli atık olarak değerlendirilmekte ve bu tehlikeli atıkların yönetimi sosyal sorumluluk çerçevesinde kirletenlere (pestsisit imalatçılarına) bırakılmıştır. Ancak bu düzenlemeye rağmen günümüzde işlerliği olan olan bir yönetim planı yoktur. Bu çalışmada model olması açısından Çukurova bölgesindeki bazı üretici ve pestisist parekendecilerine bir anket uygulanarak, bölgede yaygın olarak pazara sunulan pestisist ambalaj türleri, kapasiteleri, mevcut ambalaj bertaraf/değerlendirme şekli, üretici ve bayilerin gelişmiş bazı ülkelerde yürütülen ambalaj yönetim planlarına bakış açıları ve hangi koşullarda bir yönetim planı içinde yer almak istedikleri saptanarak, özelde Çukurova bölgesinde ve ülke genelinde yürütülebilir bir yönetim modeli belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen verilere göre, pazara sunulan en yagın ambalajlar 1 litre kapasiteli, sert plastik malzemeden oluşmaktadır. Gerek üretici gerekse parekendeci bilgilerine göre, ambalajların önemli miktarı ya çevreye rastgele bırakılmakta ya da yakılmaktadır. Parekendeciler, ambalaj üzerinde boş ambalajın bertarafına ait bilgi olduğunu belirtmelerine rağmen ambalajın yıkanmasına ait bilgi olmadığını belirtmişlerdir. Ancak buna rağmen üreticilerin % 63.2'si boş ambalajları üç kez sudan geçirdiklerini beyan etmişlerdir. Ayrıca kullanımda olan pülverizatörlerin %95'inde basınçlı yıkama ünitesine rastlanmamıştır. Gerek üretici gerekse parekendecilerin ambalaj yönetim planı konusundaki görüşleri (zorunlu iade+kamu sorumluluğu) dikkate alındığında, başlangıçta Brezilya modeline benzer ancak depozito karşılığı iade içeren bir modelin bölgemiz ve ülkemiz için yürütülebilir bir model olacağı sonucuna varılmıştır