Doğu Akdeniz Bölgesi Buğday Alanlarında Bulunan Bitki Paraziti Nematod Türleri Üzerinde Araştırmalar.


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Uğur Gözel

Danışman: İbrahim Halil Elekcioğlu

Özet:

oz DOKTORA TEZİ DOĞU AKDENİZ BÖLGESİ BUĞDAY ALANLARINDA BULUNAN BİTKİ PARAZİTİ NEMATOD TÜRLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR Uğur GÖZEL ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. İ. Halil ELEKÇİOĞLU Yıl 2001, Sayfa: 129 Jüri : Prof. Dr. İ. Halil ELEKÇİOĞLU Prof. Dr. Nedim UYGUN Prof.Dr. Osman ECEVİT Bu çalışmada Doğu Akdeniz Bölgesi buğday alanlarında bulunan nematod türleri belirlenmiş ve bunların 1998-1999 ve 1999-2000 üretim döneminde yürütülen tarla denemelerinde değişik buğday çeşitlerinin verimine olan etkileri araştırılmıştır. Bunun yanısıra buğdayın en önemli zararlılarından olan Pratylenchus thornei ve Heterodera avenae' nin farklı populasyon yoğunluklarının buğday verimi üzerine etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. İncelemeye alınan buğday alanlarının % 83.6'sı P. thornei ile, % 22.7'si H. avenae ile bulaşık bulunmuştur. Bitki paraziti nematodların iki üretim döneminde değişik buğday çeşitlerinde %-2.64 ile % 32.49 oranında verim kaybına neden oldukları, en yüksek verim artışının % 32.5 ile Taşçı deneme alanında Genç 99 çeşidinde görüldüğü, bunu % 29.1 ile Hacıali'de Genç 99 çeşidi ve % 19.9 ile Doğankent'te Seyhan 95 çeşidinin izlediği tespit edilmiştir. P. thornei ve H. avenae ' nin farklı yoğunlukları beş buğday (Adana 99, Ceyhan 99, Genç 99, Panda, Seyhan 95) çeşidinde verimde değişik oranlarda azalmalara neden olmuştur. Saksı denemelerinde P. thornei ve H. avenae' nin populasyon yoğunluğu arttıkça verim kaybında da oransal olarak artış olmuştur. En yüksek azalma % 57.1 ile H. avenae ' nin 500 birey / 100 g toprak yoğunluğundaki saksılarda Adana 99 çeşidinde ve % 40 ile P. thornei' nin 500 birey / 100 g toprak yoğunluğundaki saksılarda Panda çeşidinde olmuştur. Anahtar Kelimeler: Buğday, Doğu Akdeniz Bölgesi, P. thornei, H. avenae, Verim