İlkokul 1. sınıf hayat bilgisi dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUBA KARABÖRK

Danışman: Özlem Kaf

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında uygulamaya konulan İlkokul 1. Sınıf Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programını öğretmen görüşlerine göre değerlendirmektir. Araştırmada verilerin toplanması, analizi ve yorumlanmasında nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanılmasına dayanan karma araştırma modelinden yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Osmaniye ilindeki devlet okullarında görev yapan tüm ilkokul birinci sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Osmaniye ilindeki 73 devlet okulunda görev yapan 128 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda ilkokul birinci sınıf öğretmenlerine Baş (2016) tarafından geliştirilen "Eğitim Programları Değerlendirme Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutuna ait veriler yarı-yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutundan elde edilen veriler SPSS 21.0 istatistik paket programından yararlanılarak çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde cinsiyete, mesleki kıdeme, hizmet içi eğitimi alma durumlarına ve birinci sınıfı okutma sayılarına göre farklılık olup olmadığını belirlemek için t-testinden; sınıf mevcudu ve sosyo-ekonomik duruma göre farklılık olup olmadığını belirlemek için tek yönlü varyans analizinden (ANOVA) faydalanılmıştır. Öğretmenlerin programın hedef, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarına yönelik görüşleri incelendiğinde cinsiyete, mesleki kıdeme, birinci sınıfı okutma sayısına, hizmet içi eğitimi alma durumuna, sınıf mevcutlarına ve okulun bulunduğu sosyo-ekonomik çevreye göre anlamlı bir farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen verilere içerik analizi uygulanarak programı daha önceki programla karşılaştırma, programın kazanım, içerik, öğrenme-öğretme süreci, ölçme-değerlendirme, programın uygulanması sırasında karşılaşılan problemler ve programa yönelik öneriler şeklinde temalar oluşturulmuştur. Öğretmenlerin genellikle kazanım ve içerik boyutunda olumlu görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. Öğretmenlerin öğrenme-öğretme sürecinde daha çok öğrenci merkezli yöntem teknikleri kullandıkları; ölçme-değerlendirme boyutunda ise soru-cevap, genel değerlendirme testleri ve performansa dayalı ölçme araçları kullandıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin öğrenme öğretme süreci ve ölçme değerlendirme boyutlarına ilişkin genellikle olumsuz görüşlere sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Programın uygulanması sırasında ise öğretmenlerin genellikle konulardaki soyut kavramların varlığından ve ders kitaplarından kaynaklanan problemlerle karşılaştıklarını ifade ettikleri ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre de uygulayıcılara güncellenen program hakkında hizmetiçi eğitim verilebileceği ve okullarda hayat bilgisi dersi için uygulama sınıflarının oluşturulabileceği gibi önerilerde bulunulurken; araştırmacılara paydaş grubunun arttırılarak ve diğer derslerin öğretim programlarıyla başka çalışmalar yapılabileceği gibi önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı, öğretmen görüşleri, program değerlendirme.