Lise öğrencilerinin kariyer kaygıları ile beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMANUR KAYADİBİ
Danışman: Oğuzhan Kırdök
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, lise öğrencilerinin kariyer kaygıları ile beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelendiği ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Bu çalışmada kariyer kaygısı ile beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve beş faktör kişilik özelliklerinin kariyer kaygısını yordayıcılığının incelenmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte kariyer kaygısının cinsiyet, okul türü, algılanan başarı durumu ve algılanan gelir durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi de yine bu çalışmanın amacıdır. Araştırmanın çalışma grubunu Adana ili merkez ilçelerinde yer alan toplam dört lisede 9., 10., 11. ve 12. sınıfa devam etmekte olan 127 'si kadın ve 155' i erkek olmak üzere toplam 282 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcıların yaş aralığı 14 ile 18 arasında değişmektedir. Araştırmada ergenlerin kariyer kaygısına ilişkin veriler için Kariyer Kaygısı Ölçeği, kişilik özelliklerine ilişkin veriler için ise Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği kullanılmıştır. Kişisel bilgiler için ise araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin analizinde Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu, Çoklu Regresyon Analizi, Tek Yönlü Varyans Analizi Ve Bağımsız Gruplar İçin t Testi tekniği kullanılmıştır. Yapılan korelasyon analizi bulgularına göre öğrencilerin kariyer kaygısı ile nevrotiklik kişilik özelliği arasında pozitif yönde orta düzey, kariyer kaygısı ile sorumluluk ve uyumluluk arasında negatif yönde zayıf düzey anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Kariyer kaygısı ile dışa dönüklük ve açıklık kişilik özellikleri arasında ise anlamlı ilişki bulunamamıştır. Yapılan regresyon analizi sonucuna göre öğrencilerin beş faktör kişilik özelikleri alt boyutları olan nevrotiklik ve uyumluluk kariyer kaygısındaki varyansın % 19' unu açıklamaktadır. Buna göre kişilik özelliklerinden nevrotiklik kişilik özelliği, kariyer kaygısını pozitif yönde yordarken, uyumluluk kişilik özelliğinin kariyer kaygısını negatif yönde yordamaktadır. Dışa dönüklük, sorumluluk ve açıklık kişilik özellikleri ise kariyer kaygısını yordamamaktadır. Ayrıca bu çalışmanın sonucunda kadın öğrencilerin kariyer kaygısının, erkek öğrencilerin kariyer kaygısından anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Algılanan başarı durumlarına göre ise orta başarı algısına sahip öğrencilerin kariyer kaygısı, yüksek başarı algısına sahip öğrencilerin kariyer kaygısından anlamlı düzeyde daha yüksektir. Öğrencilerin kariyer kaygısı ile okul türü, algılanan gelir düzeyi değişkenleri arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Kariyer kaygısı, beş faktör kişilik özellikleri, lise öğrencileri