Korunga (Onobrychis sativa L.) Islahında İn-Vitro Kültür Tekniklerinden Yararlanma Olanakları Üzerinde Bir Araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nafiz ÇELİKTAŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): RÜŞTÜ HATİPOĞLU
Özet:DOKTORA TEZİ KORUNGA {Onobrychis sativa L.) ISLAHINDA İN-VİTRO KÜLTÜR TEKNİKLERİNDEN YARARLANMA OLANAKLARI ÜZERİNDE BİR ARAŞTİRMA Nafiz ÇELİKTAŞ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Rüştü HATİPOĞLU Yıl: 2001, Sayfa: 219 Jüri : Prof. Dr. Rüştü HATİPOĞLU Prof. Dr. Tuncay TÜKEL Prof. Dr. Selim ÇETİNER Bu araştırma, korunga (Onobrychis sativa L.) bitkisinde genotip, eksplant, oksin çeşit ve konsantrasyonu ile sitokinin çeşit ve konsantrasyonunun in-vitro rejenerasyon üzerine etkilerinin saptanması amacıyla yürütülmüştür. Araştırma bulguları, korunga bitkisinde kallus indüksiyonu ve bitki rejenerasyonunun başarısının genotip, eksplant, oksin çeşidi, oksin konsantrasyonu, sitokinin çeşidi ve sitokinin konsantrasyonlarına önemli derecede bağımlı olduğunu ortaya koymuştur. İncelenen tüm özelliklerde sürgün ucu eksplantı en etkin eksplant olarak ortaya çıkmıştır. Kallus indüksiyon oranı genotiplere bağlı olarak %8.4 ile %17.1 arasında, sürgün indüksiyonu %12.2 ile % 29.6 arasında, eksplant başına sürgün sayısı ise 0.05 ile 0.24 arasında değişim göstermiştir. Kallus indüksiyonu açısından 1 mg/1 2,4-D + 0.3 mg/1 sitokinin kombinasyonunun en uygun kombinasyonu olduğu saptanırken, sürgün oluşumunda 1 mg/1 NAA + 0.3 mg/1 BAP kombinasyonunun en etkin büyüme düzenleyicisi kombinasyonu olduğu saptanmıştır. Tohum orjinli eksplantlarda hipokotil segmentlerinin, kotiledon yaprak ve kök segmentlerine göre daha etkin bir rejenerasyon kabiliyeti gösterdiği saptanmıştır. XA MS + %2 sakkaroz + 3 gr/1 gelrite + 2 mg/1 IBA kombinasyonu rejeneratlarda yüksek oranda kök teşekkülü sağlanmıştır. Araştırmada kullanılan 24 bitkiden 5 ay gibi bir süre içerisinde 1891 adet bitki elde edilmiştir. Elde edilen rejeneratların, donor bitkiler gibi 2n=28 kromozomlu oldukları, sitolojik ve fenotipik stabilite gösterdikleri saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Korunga, Eksplant, Oksin Çeşidi, Sitokinin Çeşidi, Somatik Embriyogenesis