Kıyı akiferlerinde tuzlu su girişiminin üç boyutlu simülasyonu: Göksu deltası örneği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Murat ÇOBANER

Danışman: Recep Yurtal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nüfusun yoğunlaştığı, çoğu zaman verimli arazilere sahip olan ve sulu tarım yapılan kıyı akiferlerinden plansızca aşırı olarak kullanılan su, kıyı akiferlerine deniz suyu girişimine sebep olabilir. Bu çalışmada deniz suyu girişiminin kontrolü/önlenmesine yönelik Silifke?Göksu deltası örneği ile model geliştirilmesi amaçlanmıştır. Akdeniz bölgesi kıyı şeridinde bulunan Göksu Deltasındaki deniz suyu girişim mekanizmasını tanımlayabilmek için üç boyutlu değişken yoğunluklu yeraltı suyu akımının simülasyonunu yapan SEAWAT programı kullanılmıştır. Geliştirilen deniz suyu girişim modelinin kalibrasyon çalışmalarında arazi verileri olarak önceki çalışmalardaki veriler ve 2008 su yılına ait 23 gözlem noktasında ölçülmüş statik yeraltı su seviyesi, elektriksel iletkenlik, toplam çözünmüş madde ve klorür değerleri kullanılmıştır. Deniz suyu girişimi modelinin Göksu deltasına uygulanmasının başlıca amaçları: (1) akiferin hidrolik ve hidrojeolojik parametrelerinin belirlenmesi, (2) akiferdeki tuz konsantrasyonunun uzaysal dağılımını tahmin etmek, (3) yeraltı suyu çekiminin artış ve azalışının akifere etkilerini araştırmak ve (4) iklim değişikliğinin kıyı akiferlerindeki yeraltı su kaynaklarına etkilerini değerlendirmektir. İklim değişikliğinin etkilerinin önlenmesi ya da en aza indirilmesi bakımından gelecekteki olması muhtemel üç senaryo için simülasyonlar yapılmış ve Göksu deltası akiferinin özellikle pompaj miktarındaki artışa duyarlı olduğu görülmüştür.