İlkokul 4. sınıf insan hakları yurttaşlık ve demokrasi ders kitabının farklılıklara saygı değeri bakımından incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA İÇTÜZER ŞENER

Danışman: Özlem Kaf

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı ilkokul dördüncü sınıf insan hakları yurttaşlık ve demokrasi ders kitabında farklılıklara saygı değerinin incelenmesidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup, doküman incelemesi tekniğinden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı, alan yazın taraması sonucu oluşturulan ve uzman görüşü doğrultusunda geliştirilen Farklılıklara Saygı Değeri Ders Kitabı İnceleme Ölçütleridir. Araştırmanın verileri; toplumsal cinsiyet, engellilik, aile ve sosyal yapı ve kültürel yapı boyutu betimsel analiz yoluyla elde edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda toplumsal cinsiyet boyutunda; cinsiyetlerin dağılımı, meslekler temsillerinin cinsiyet dağılımı, oyunlarda cinsiyet dağılımı, öznelerin cinsiyet dağılımı doğrultusunda erkeklere kadınlardan daha fazla yer verildiği görülmüştür. Engellilik boyutunda; engellilik temsilinin dağılımı, sosyal yaşam içindeki engellilerin dağılımı ve farklı engel durumlarının dağılımı doğrultusunda yalnızca ortopedik engelli bireylere yer verildiği, temsillerde engelli bireylerin yaşama katılmalarının vurgusunun yer aldığı görülmüştür. Aile ve sosyal yapı boyutunda; farklı aile tiplerinin dağılımı ve kırsal-kentsel yaşam alanına göre dağılımına ilişkin çekirdek aile temsiline yer verildiği, yaşam alanı olarak da kentli temsillere yer verildiği görülmüştür. Kültürel yapı boyutunda; farklı kültürel yapıların temsili ve farklı kültürlerin işleniş bağlamına ilişkin farklı kültürlere ilişkin örneklerin sınırlı olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Farklıklara saygı, toplumsal cinsiyet, engellilik, kültürel yapı, sosyal yapı