Yeşilbağlar-Kaban (Olur-Erzurum) bölgesindeki alterasyonların mineralojik ve jeokimyasal incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜZİDE ÖNAL
Danışman: Mustafa Akyıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Alpin Orojenik Kuşağı Doğu Avrupa'dan başlayıp, Türkiye ve Kafkaslar'dan geçerek, İran ve Afganistan'a kadar uzanan ve üzerinde birçok porfiri bakır-molibden-altın yatağı bulunduran bir kuşaktır. Çalışma alanının yer aldığı Doğu Pontidler, bu kuşak içerisinde Doğu Anadolu Metalojenik Kuşak olarak adlandırılan bölgede yer almaktadır. Bu çalışmada Yeşilbağlar, Kaban ve Köprübaşı bölgelerinde yer alan alterasyon zonları ele alınarak, bu kapsamda yan kayaç ve cevherleşmelerde FTIR, XRD, mineral kimyası, tüm kayaç jeokimyası ve izotop jeokimyası analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanındaki alterasyon zonlarında gözlenen cevherleşme, Eosen yaşlı altere olan dasitik kayaçlar içinde saçınımlı, ağsal ve çatlak dolgusu olarak görülmektedir. Cevherleşme pirit, kalkopirit, sfalerit, galen ve pirotin olup, gang minerali olarak kuvars, kalsit ve barit olarak tanımlanmıştır. FT-IR ve XRD analizleri ile alterasyonda yer alan kil, sülfat, sülfür, karbonat, silikat ve oksit mineralleri saptanmıştır. S izotop analizi sonucunda cevherleşmenin sülfür kaynağı magmatik kökenli olarak bulunmuştur. Jeokimyasal analiz sonucunda çalışma alanındaki kayaçların, yitim zonu ve buna bağlı olarak gelişen aktif kıta kenarında oluştuğu belirlenmiştir. Sr ve Pb izotop analizleri sonucunda alterasyonu oluşturan kaynağın, orojenik ortamda yitimden etkilenen manto ve kabuk kökenli olduğu belirlenmiştir. Arazi, petrografi ve jeokimya analizleri sonucunda Yeşilbağlar, Kaban ve Köprübaşı alterasyon zonlarının Alpin Orojenik Kuşağı içerisinde yer alan porfiri sistemde oluşan alterasyon zonlarına ve cevherleşmelere benzerlik gösterdiği ortaya konmuştur.