Hidroksinitril liyaz'ın çeşitli meyve çekirdeklerinden saflaştırılması ve immobilizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK ALAGÖZ
Danışman: Seyde Seyhan Tükel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, şimdiye kadar hidroksinitril liyaz (HNL) kaynağı olarak kullanılmamış üçü yabani ve üçü kültür formu altı çeşit Prunus türü meyvenin çekirdeklerinden HNL'ın saflaştırılması, karakterizasyonu ve Eupergit CM desteğe kovalent olarak veya çapraz bağlı enzim agregatları (CLEA) oluşturma yöntemiyle immobilizasyonları (HNL-CLEA) ile (R/S)-mandelonitrilin kinetik rezolüsyonu ve (R)-mandelonitril, (R)-2-kloromandelonitril, (R)-3,4-dihidroksimandelonitril ve (R)-2-hidroksi-4-fenilbütironitril sentezlerinde kullanımları araştırılmıştır. Ayrıca serbest ve immobilize HNL'ların termal ve depolama kararlılıkları ve immobilize HNL'ların kesikli reaktördeki tekrar kullanım kararlılıkları araştırılmıştır. Farklı türlerden saflaştırılan HNL'ın herbiri yaklaşık 25 kDa olan 4 alt üniteden oluştuğu belirlenmiştir. Serbest HNL'lar arasında en yüksek Vmax değeri 197,2 U/mg prot. olup acıbadem HNL için ve immobilize HNL'lar arasında en yüksek Vmax değeri 126,2 U/g Eup CM ve 48 U/g CLEA olup sırasıyla kayısı HNL-Eupergit CM ve kayısı HNL-CLEA için hesaplanmıştır. Tüm immobilize HNL'ların 50°C'deki termal kararlılıkları ve 5°C'deki depolama kararlılıkları serbest karşıtlarına göre daha yüksek bulunmuştur. İmmobilize HNL'lar arasında, tekrar kullanım kararlılığı en yüksek olan kültür formu erik HNL-Eupergit CM'nin 20 mg'ının kesikli reaktörde başlangıç aktivitesinin %50'si kalıncaya kadarki tekrar kullanımı sonucundaki aktivite toplamı (prodüktivite) yaklaşık 4x103 U/g Eup CM olarak belirlenmiştir. Farklı türlerin serbest HNL'ları kullanılarak sentezlenen (R)-mandelonitril, (R)-2-kloromandelonitril, (R)-3,4-dihidroksimandelonitril, (R)-2-hidroksi-4-fenilbütironitril için en yüksek %verim değerleri sırasıyla %91, %66, %95, %88 ve en yüksek enantiyomerik aşırılık ( %ee) değerleri sırasıyla %94, %47, %99, %94 olarak belirlenmiştir. İmmobilize HNL'lar için, özellikle de HNL-CLEA'lar kullanılarak yapılan sentezler olmak üzere daha yüksek % verim ve ee değerine sahip enantiyosaf siyanohidrinler elde edilmiştir.