ERGENLERDE AFFETMENİN YORDAYICILARI OLARAK RUMİNASYON, ÖFKE VE ÖFKE İFADE TARZLARI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sultan Demir
Danışman: Fulya Cenkseven Önder
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı ergenlerde affetme, ruminasyon, sürekli öfke ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma Adana ilinin merkez Çukurova ilçesinde yer alan üç lisede 9., 10., 11. ve 12. Sınıf düzeyinde eğitimine devam eden 500 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Ergenlerin bazı kişisel bilgilerine ait veriler araştırmacı tarafından hazırlanan " Kişisel Bilgi Formu"; ergenlerde affetmeye dair veriler "Affetme Esnekliği Ölçeği Lise Formu"; ergenlerin ruminasyonlarına dair veriler "Ruminatif Tepkiler Ölçeği Kısa Form" ve ergenlerin sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarına dair veriler "Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada, ergenlerde affetme, ruminasyon, sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarının cinsiyete göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği t-testi ile analiz edilmiştir. Araştırmada değişkenlerin birbirleriyle ilişkisini belirlemek için Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu; ruminasyon, sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarının affetmeyi yordayıp yordamadığını test etmek için ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre affetme sürekli öfke ile negatif yönde anlamlı, öfke ifade tarzlarından öfkeyi içte tutma ve öfkeyi dışa vurma ile negatif yönde ve öfkeyi kontrol etme ile pozitif yönde anlamlı ilişkiler göstermektedir. Affetme ile ruminasyon arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Ancak ergenlerde affetmenin tanıma alt boyutunun ruminasyon toplam puanı ile anlamlı ilişkili olduğu görülmektedir. Ergenlerde ruminasyon ile sürekli öfke, öfkeyi içe atma ve öfkeyi dışa vurma arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bunun yanı sıra ruminasyon ve öfkeyi içe atma puanları kızlarda erkeklerden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Yapılan çoklu regresyon analizi sonucunda affetme toplam puanını öfke ifade tarzının tüm alt boyutlarının anlamlı düzeyde yordadığı görülürken ruminasyon ve sürekli öfkenin anlamlı düzeyde yordamadığı görülmektedir. Affetme toplam puanını öfkeyi içte tutma, öfkeyi dışa vurma negatif yönde yordarken, öfkeyi kontrol etme pozitif yönde yordamaktadır. Cinsiyet ele alınarak yapılan regresyon analizlerine göre affetme toplam puanını kız ergenlerde öfkeyi içte tutma, öfke kontrol ve ruminasyon, erkek ergenlerde ise öfkeyi dışa vurma ve öfke kontrolü anlamlı olarak açıkladığı görülmektedir. Kız ergenlerde affetmeyi, öfkeyi içte tutma negatif yönde yordarken, öfkeyi kontrol etme ve ruminasyonun pozitif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Erkek ergenlerde affetmeyi, öfkeyi dışa vurma negatif yönde yordarken öfkeyi kontrol etmenin pozitif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Erkek ergenlerde affetme tanıma ve affetme içselleştirme alt boyutlarını, öfkeyi dışa vurma ve öfke kontrolü anlamlı olarak yordamaktadır. Affetme uygulama alt boyutunu öfke kontrolü anlamlı olarak yordamaktadır. Kız ergenlerde ise affetme tanıma alt boyutunu öfkeyi içte tutma, sürekli öfke ve öfke kontrolü yordamaktadır. Kız ergenlerde ise affetme içselleştirme alt boyutunu öfkeyi içte tutma ve ruminasyon yordamaktadır. Kız ergenlerde ise affetme uygulama alt boyutunu öfke kontrolü ve ruminasyon yordamaktadır. Affetme toplam puanını ve tüm alt boyutlarını kız ergenlerin bağımsız değişkenler birlikte erkeklerden daha fazla açıkladığı görülmektedir. Anahtar kelimeler: Affetme, ruminasyon, öfke ve öfke ifade tarzları