Özel güvenlik görevlilerinde mesleki bağlılık: kariyer değerlerinin ve iş doyumlarının rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR DEMİRCİ
Danışman: Oğuzhan Kırdök
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı özel güvenlik görevlilerinin kariyer değerlerinin ve iş doyumlarının, mesleki bağlılıklarını anlamlı bir şekilde yordayıp yordamadığını ortaya koymaktır. Araştırmada mesleki bağlılık ile içsel ve dışsal doyum, kariyer değerleri arasındaki ilişki olup olmadığı, mesleki bağlılık boyutları ile içsel, dışsal iş doyumu ve kariyer değerleri arasındaki ilişki olup olmadığı, içsel ve dışsal doyumun mesleki bağlılık ve boyutlarını yordayıp yordamadığı ve kariyer değerlerinin mesleki bağlılık ve boyutlarını yordayıp yordamadığı incelenmiştir. Bu araştırma, özel güvenlik görevlilerinin mesleki bağlılık düzeylerini etkileyen faktörleri ve bu faktörlerin birbiri ile etkileşimini saptamayı amaçlayan ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017 yılı içerisinde Adana ili merkez bölgesinde kamu ve özel sektörde çalışan 274 özel güvenlik görevlisi oluşturmaktadır. Çalışmada basit tesadüfi örnekleme türü kullanılmıştır. Araştırmada özel güvenlik görevlilerinin mesleki bağlılık düzeylerini ölçmek amacıyla Baysal ve Paksoy'un (1999) çevirisini yaptığı Meyer, Allen ve Smith'in (1993) Üç Boyutlu Mesleki Bağlılık Ölçeği, kariyer değerlerini ölçmek amacıyla Aktaş'ın (2004) geliştirdiği Kariyer Değerleri Ölçeği, iş doyumlarını ölçmek amacıyla Weiss, David, England ve Lofguist (1967) tarafından geliştirilmiş ve Oran (1989) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış Minnesota İş Doyum Ölçeğinin kısa formu kullanılmıştır. Kariyer değerlerinin ve iş doyumu boyutları ile mesleki bağlılık ve boyutları arasındaki ilişkinin analizi için Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmaya katılan özel güvenlik görevlilerinin kariyer değerlerinin ve iş doyumu boyutlarının mesleki bağlılık ve boyutlarını açıklama gücü regresyon analiziyle hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda; mesleki bağlılık ile kariyer değerleri ve iş doyumları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duygusal mesleki bağlılık ile kariyer değerleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duygusal mesleki bağlılık ile iş doyumu boyutu olan dışsal doyum arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Normatif mesleki bağlılık ile kariyer değeri boyutlarından teknik fonksiyonel yetkinlik, özerklik-bağımsızlık, genel yönetsel yetkinlik, girişimcilik-yaratıcılık, saf meydan okuma, hayat tarzı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Normatif mesleki bağlılık ile iş doyumu boyutları olan içsel ve dışsal doyum arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Devamlılık mesleki bağlılık ile kariyer değerleri ve iş doyumları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırma sonucuna göre; dışsal doyum, genel yönetsel yetkinlik, özerklik-bağımsızlık, saf meydan okuma ve teknik fonksiyonel yetkinlik boyutları mesleki bağlılığı yordamaktadır. Bu değişkenler mesleki bağlılık üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Dışsal doyum, genel yönetsel yetkinlik, içsel doyum, özerklik-bağımsızlık ve teknik fonksiyonel yetkinlik boyutları duygusal mesleki bağlılığı yordamaktadır. Bu değişkenler duygusal mesleki bağlılık üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Genel yönetsel yetkinlik, dışsal doyum, saf meydan okuma, güvenlik-istikrar boyutları normatif mesleki bağlılığı yordamaktadır. Bu değişkenler normatif mesleki bağlılık üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Dışsal doyum, teknik fonksiyonel yetkinlik, genel yönetsel yetkinlik, saf meydan okuma boyutları devamlılık mesleki bağlılığı yordamaktadır. Bu değişkenler devamlılık mesleki bağlılık üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Anahtar Kelimeler: Özel güvenlik görevlileri, mesleki bağlılık, kariyer değerleri, iş doyumu.