TEKNOLOJİK PEDAGOJİK ALAN BİLGİSİ MODELİNE İLİŞKİN BİR META SENTEZ ÇALIŞMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilgisayar Ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEYFETTİN DAKIN
Danışman: Serkan Dinçer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, öğretmen adayları ve öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) düzeylerini geliştirmeye yönelik programlar ve stratejileri, sınıf içi uygulamaları, TPAB'ın değerlendirilmesinde kullanılan ölçme araçlarını, öğretmenlerin tutum, inanç ve öz-yeterlilik algılarının teknoloji entegrasyonuna etkilerini ve farklı disiplinlerdeki uygulamalarını inceleyerek mevcut literatürü bütüncül bir çerçevede değerlendirmektir. Araştırma kapsamında Scopus ve Web of Science veri tabanlarında belirlenen anahtar kelimelerle kapsamlı bir tarama yapılmıştır. Ulaşılan 2015–2024 yılları arasındaki çalışmalardan ölçütlere uygun olan 101 makale araştırmaya dâhil edilmiştir. Çalışmanın yöntemi, belirli bir konudaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymayı amaçlayan meta-sentez yöntemidir. Elde edilen veriler yedi aşamalı içerik analizi süreciyle çözümlenmiş, bulgular kategoriler ve alt kategoriler altında gruplandırılarak derinlemesine incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre TPAB'ın geliştirilmesine yönelik çalışmalarda yaygın olarak uygulanan stratejiler atölye çalışmaları, öğretmen eğitimi programları, proje tabanlı öğrenme, mikro öğretim uygulamaları ve çevrimiçi öğrenme ortamlarıdır. TPAB'ın sınıf içi uygulamalarında öğretim stratejileri ve pedagojik yaklaşımlar ön plana çıkarken, teknoloji entegrasyonunun farklı düzeylerde gerçekleştiği görülmüştür. TPAB'ın değerlendirilmesinde en çok kullanılan ölçme araçlarının ölçekler ve anketler olduğu, bu araçlarda bilişsel, pedagojik ve teknolojik boyutların birlikte ele alındığı saptanmıştır. Öğretmenlerin TPAB'a yönelik tutum, inanç ve öz-yeterlilik algılarının teknoloji entegrasyonuna doğrudan etkide bulunduğu, bu etkilerin özellikle motivasyon, öz-yeterlik ve pedagojik esneklik üzerinden şekillendiği ortaya çıkmıştır. Disiplinler arası incelemelerde ise fen bilimleri ve matematikte daha yoğun uygulamalar olduğu, sosyal bilimlerde ise sınırlı sayıda çalışmaya rastlandığı görülmüştür. Araştırma sonuçları, TPAB'ın eğitimde teknoloji entegrasyonunu açıklayan güçlü bir kuramsal çerçeve sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte ölçeklerin geçerlik-güvenirlik sorunları, çalışmaların büyük kısmında kısa süreli uygulamalara dayalı olması ve belirli disiplinlere yoğunlaşılması önemli sınırlılıklar olarak belirlenmiştir. Gelecekte yapılacak çalışmalara yönelik olarak uzun vadeli uygulama araştırmalarının artırılması, farklı disiplinlerde daha kapsamlı çalışmalar yürütülmesi ve TPAB ölçme araçlarının daha sağlam psikometrik temellere dayandırılması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Teknolojik pedagojik alan bilgisi, TPACK, TPAB, meta-sentez, öğretmen eğitimi, teknoloji entegrasyonu.