Şita'iyye nesiplerinde dil, anlatım ve muhteva özellikleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DÖNDÜ AKARCA

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İBRAHİM ÇETİN DERDİYOK

Özet:

ÖZET ŞİTÂ'İYYE NESİBLERİNDE DİL, ANLATIM VE MUHTEVA ÖZELLİKLERİ Döndü AKARCA Yüksek Lisans Tezi, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Danışman : İ. Çetin DERDİYOK Eylül 2003, 224 sayfa Bu çalışmada, kaside nesipleri içinde şitâ'iyyelerin yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Bir bakıma, Divan şiiri içinde şitâ'iyyelere verilen önem açığa çıka- rılmıştır. Çalışma, kışı konu edinen şitâ'iyye metinlerinin önce dil, sonra anlatım ve içerik açısından incelenmesinden ibarettir. Çalışmanın " Dil ve Anlatım " başlıklı bölümünde, kelime kadrosu ve edebî sanatlar üzerinde durulmuştur. Bununla şitâ'iyyelerin sözcük varlığı ortaya çıkarılmıştır. Edebî sanatlar ise, hem dil hem de anlatımı etkilemesi yönüyle önemli görülmüştür. Bunlarla kışı çağrıştıran kelimeler ve şâirlerin dili kullanmadaki hünerleri açığa çıkarılmıştır. " Anlatım " konusunda şitâ'iyye şâirlerinin kullandığı teknikler ortaya koyularak, bunlar beyitlerle örneklendirilmiştir. Şitâ'iyyelerde asıl anlatım biçimi olarak tasvîri anlatımın kullanıldığı tespit edilmiştir. Bunun ortaya çıkarılmasında dil unsurunun da etkisi büyük olmuştur. " İçerik " bölümünde, şitâ'iyyelerin " kışı " konu edinen kaside nesipleri olduğu ispatlanmıştır. Bununla birlikte şitâ'iyyelerde farklı temalara yer verildiği ortaya çıkmıştır. Şitâ'iyyelerde dönemin sosyal, kültürel ve tarihî özelliklerine ışık tutan yönlere de değinilmiştir. Çalışmamızda şitâ'iyyelerle ilgili sıradan incelemelerin dışına çıkılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler : Divan şiiri, kaside, nesip, şitâ'iyye, şitâ