Bazı yerel susam (Sesamum indicum L.) çeşit ve populasyonlarının agronomik, kalite ve moleküler karakterizasyonu

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Cemal KURT

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HALİS ARIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yerel susam popülasyonları bitki ıslahı ve genetik çalışmalar için çok değerli genetik kaynaklardır. Bu çalışma 2010 ve 2011 yıllarında ve ikinci ürün koşullarında 17 susam popülasyonu ve 7 adet tescil edilmiş susam çeşidi arasındaki agronomik, kalite ve moleküler farklılıkları saptamak amacıyla yürütülmüştür. Agronomik ve morfolojik farklılıklar Çukurova Üniversitesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama alanında kurulan üç tekrarlamalı tarla denemelerinde, moleküler farklılık ise 14 adet ISSR primeri kullanılarak saptanmıştır. Çalışma sonuçları, incelenen çeşit ve popülasyonlar arasında, dallanma yüksekliği, ilk kapsül yüksekliği, kapsül sayısı, dal sayısı, tohum verimi, bin tohum ağırlığı, protein oranı, yağ oranı ve yağ verimi açısından önemli farklılıklar olduğunu göstermiştir. ISSR verilerine göre hesaplanan Jaccard benzerlik katsayısı 0.02 ile 0.46 arasında değişmiştir. 0.46 Jaccard benzerlik katsayısı ile Antalya-Kumluca ve Diyarbakır-Bismil-Bakacak 2'nin genetik olarak birbirine en uzak popülasyonlar olduğu saptanmıştır. Baydar-2001 ile Muganlı-57 çeşitleri 0.02 benzerlik katsayısı ile birbirine genetik olarak en yakın mesafeyi göstermişlerdir. ISSR analizleri sonucu oluşturulan soyağacına göre incelenen çeşit ve popülasyonlar A, B ve C olarak 3 gruba ayrılmıştır.