Lise Öğrencilerinde Sınav Kaygısının Yordayıcısı Olarak Ebeveyn Beklentisi ve Olumlu Gelecek Beklentisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RUKEN ADIGÜZEL
Danışman: İsmail Sanberk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygısı düzeylerini etkileyen iki önemli faktörü, ebeveyn beklentisi ve olumlu gelecek beklentisini, ayrıntılı bir şekilde incelemeyi hedeflemektedir. Araştırma, Adana ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet liselerinde öğrenim gören 290 son sınıf öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Olumlu Gelecek Beklentisi Ölçeği, Sınav Kaygısı Ölçeği ve Anne-Baba Beklentisi Ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçekler, öğrencilerin sınav kaygı düzeylerini, ebeveynlerinden gelen beklentileri ve geleceğe dair tutumlarını değerlendirme imkanı sunmuştur. Toplanan veriler, SPSS 27.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, ebeveyn beklentilerinin sınav kaygısı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Yani, ebeveynlerinden yüksek beklenti gören öğrencilerin sınav kaygısı düzeylerinin arttığı belirlenmiştir. Diğer yandan, öğrencilerin olumlu gelecek beklentilerinin sınav kaygısını anlamlı bir şekilde azalttığı saptanmıştır. Geleceğe iyimser bir bakış açısına sahip olan öğrencilerin, sınav kaygısını daha etkili bir şekilde yönetebildikleri ve bu kaygıyı azaltabildikleri görülmüştür. Bulgular, ebeveyn beklentisi ile sınav kaygısı arasında pozitif bir ilişki olduğunu, olumlu gelecek beklentisi ile sınav kaygısı arasında ise negatif bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Bu durum, sınav kaygısının sadece bireysel psikolojik faktörlerle değil, aynı zamanda ailevi ve çevresel faktörlerle de şekillendiğini gözler önüne sermektedir. Elde edilen veriler, ebeveyn beklentisi ve olumlu gelecek beklentisinin sınav kaygısının önemli yordayıcıları arasında yer aldığını kanıtlamaktadır. Sonuç olarak, araştırma, ebeveyn tutumları ve öğrencilerin psikolojik iyilik hallerinin sınav kaygısının yönetiminde kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, sınav kaygısını azaltmaya yönelik müdahale programlarının geliştirilmesi sürecine rehberlik edebilir. Araştırma, öğrencilerin sınav dönemlerinde karşılaştıkları kaygıyı azaltmak amacıyla hem ailelere hem de eğitimcilere yönelik farkındalık ve strateji geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Anne Baba Tutumu, Kaygı, Sınav Kaygısı, Ebeveyn Beklentisi