KARPUZDA BAKTERİYEL MEYVE LEKESİ HASTALIĞI ETMENİ Acidovorax citrulli?NİN TANISI, MOLEKÜLER KARAKTERİZASYONU VE BAKTERİYEL ANTAGONİSTLERLE BİYOLOJİK MÜCADELESİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sümer HORUZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YEŞİM AYSAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Acidovorax citrulli'nin neden olduğu bakteriyel fide yanıklığı ve meyve lekesi hastalığı karpuzun en önemli sorunlarından biridir. Bu çalışmada 2009-2012 yılları arasında Doğu Akdeniz Bölgesi'ndeki önemli karpuz ve kavun üretim alanlarından izole edilen 108 adet Acidovorax citrulli izolatının biyokimyasal ve moleküler testlerle tanısı, izolatlar arası genetik akrabalığı ise AFLP-PCR yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışma sonucunda tipik hastalıklı bitkilerden elde edilen 108 adet izolat biyokimyasal ve moleküler testlere göre Acidovorax citrulli olarak tanılanmıştır. Yapılan moleküler analiz sonuçlarına göre ülkemizdeki izolatların iki farklı inokulum kaynağından geldiği belirlenmiştir. Farklı ülkelerden elde edilen izolatlarla ülkemizdeki izolatların aynı kökenli olduğu, hastalığın bu sebepten dolayı tohum ticaretiyle yayılmış olabileceği moleküler yöntemlerle kanıtlanmıştır. Çalışmada hastalığın biyolojik mücadele olanakları antagonist bakterilerin kullanılmasıyla araştırılmıştır. Bitki ve topraktan elde edilen 322 aday antagonist bakteri izolatı arasından 54 adedi in vitro ikili kültür testlerinde patojen gelişimini baskılamıştır. Bu izolatlar içerisinden seçilen 14 antagonist tohum uygulaması olarak uygulandığında hastalık çıkışını % 10-94, hastalık şiddetini ise % 10-96 oranında engellemiştir. Sera koşullarında test edilen üç antagonist (Antg-12, Antg-97 ve Antg-101) hastalık oluşumunu % 20-49, tarla koşullarında ise % 7-27 oranında baskılamıştır. Biyolojik mücadele elemanlarının en iyi uygulama şeklinin yeşil aksam üzerine püskürtme yerine tohuma uygulama şeklinde olduğu belirlenmiştir.