Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine Kayıtlı Gebelerin Kahramanmaraş İkiz depremlerine Bağlı Travma Sonrası Stres Bozukluğu Durumları ve İlişkili Faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAİDE MAĞARA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sevgi Özcan
Eş Danışman: Zeliha Yelda Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada gebelerin 2023 Kahramanmaraş ikiz depremlerine bağlı travma sonrası stres bozukluğu durumlarının ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın evrenini depremden sonra 9- 16. haftalar arasında Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezindeki üç birime kayıtlı gebeler oluşturdu (N=104). Merkeze başvuran ve çalışmayı kabul eden gebelere çalışma hakkında bilgi verilerek onamları alındıktan sonra yüz yüze anket formu uygulandı. Yüz yüze görüşülemeyen gebelere anket online olarak ulaştırıldı. Tüm gebelere ulaşılması hedeflenen çalışma 88 gebeyle tamamlandı. Katılımcılara sosyodemografik bilgileri, gebelik özellikleri ve deprem deneyimlerini sorgulayan anket formu ile "Aile APGAR Ölçeği", "Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Kontrol Listesi" ve "Anne Karnındaki Bebek Sağlık Denetim Odağı Ölçeği" uygulandı. Verilerin analizinde Ki Kare, Fisher's Exact ve Pearson korelasyon testleri kullanıldı. Bulgular: Yaş ortalaması 29,1±4,7 (20-43) yıl olan 88 gebenin %25'inin TSSB grubunda olduğu saptandı. Çalışanlarda (p=0,035), şu anda evinde kalmayanlarda (p=0,049), evinde hasar olanlarda (p=0,026) ve deprem sonrası ekonomik kayıp yaşayanlarda (p=0,023) TSSB oranı daha yüksek bulundu. TSSB puanı ile APGAR puanı arasında negatif yönde (r= -0,239, p=0,05), içsel sağlık denetim odağı arasında pozitif yönde (r= 0,317, p=0,01) anlamlı ilişki saptandı. Sonuç: Gebelerin çalışıyor olmalarının, evlerinde hasar olmasının, ekonomik kayıpları olmasının ve evinde kalamama durumlarının TSSB ile ilişkisi dikkat çekici bulunmuştur. TSSB ve APGAR toplam puanı arasındaki negatif ilişki aile desteğinin önemini göstermektedir. Kendisinin ve bebeğinin sağlığının kendi kontrolünde olduğuna inanan içsel sağlık denetimi yüksek olan katılımcıların afet gibi durumlarda olaya müdahale edememesi TSSB riskini arttırıyor olabilir. Erken tanı ve uygun yönetim açısından aile hekimlerinin deprem sonrası gebelere hizmet verirken bulgularımızı göz önünde bulundurmaları önerilir. Anahtar Sözcükler: Aile hekimliği, depremler, gebelik, travma sonrası stres bozuklukları