Evli çiftlerin problem çözme etkileşimleri ve evlilik doyumları: Bir mikroanalitik çalışma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇA SARAÇ DENGİZ
Danışman: İsmail Sanberk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın genel amacı, çiftlerin problem çözme etkileşimleri ile evlilik doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bununla birlikte çiftlerin problem çözme etkileşimleri sırasında ortaya çıkan davranışları, bu davranışların ortaya çıkma olasıklıklarını da analiz etmek araştırmanın genel amacını oluşturmuştur. Evli çiftlerin problem çözme etkileşimleri sırasında ortaya çıkan sözel ve sözel olmayan davranışlarını incelemek amacıyla Hahlweg ve Conrad (1983) tarafından geliştirilen Etkileşimsel Kodlama Sistemi kullanılmıştır. Bu kodlama sisteminin Türkçe uyarlaması araştırma kapsamında yapılmıştır. Çiftlerin evlilik doyum düzeylerini belirlemek amacıyla da Tezer (1986) tarafından geliştirilen Evlilik Yaşamı Ölçeği (EYÖ) kullanılmıştır. Araştırma 25 evli çift üzerinde yürütülmüştür. Çiftlerin problem çözme etkileşimlerinin yer aldığı video kayıtlarından elde edilen veriler Etkileşimsel Kodlama Sistemi aracılığı ile kodlanmış ve ortaya çıkan davranışların evlilik doyumunu yordama gücü çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Bunun yanında çiftlerin etkileşim süreçlerini ayrıntılı bir şekilde incelemek amacıyla da markov zinciri analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, çift etkileşimi sırasında ortaya çıkan negatif sözel ve sözel olmayan davranışların evlilik doyumunu anlamlı olarak yordadığı, çiftlerin negatif davranışlarının karşılıklılık göstermemesi durumunda evlilik doyumlarının artttığı ortaya çıkmıştır. Bunun yanında, pozitif sözel ve sözel olmayan davranışları büyük bir oranla yine pozitif davranışların izlediği; negatif ve nötr davranışlardan sonra da yine negatif ve nötr davranışlar geldiği görülmüştür. Sözel davranışlar ayrıntılı olarak incelendiğinde pozitif çözüm ve kabul gibi olumlu davranışların çiftlerin anlaşmalarını kolaylaştırdığı, dinlemenin evlilikte yaşanan problemi netleştirdiği buna karşın eleştirinin mazeret sunma gibi etkili olmayan bir tepkiye yol açtığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: Problem çözme etkileşimi, evlilik doyumu, gözlemsel kodlama sistemleri, birinci düzen geçiş olasılığı, süreç araştırmaları, sonuç araştırmaları.