EKMEKLİK BUĞDAYDA DANE AĞIRLIĞI VE BUNUNLA İLGİLİ KİMİ ÖZELLİKLERİN KALITIMI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FARUK TOKLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TACETTİN YAĞBASANLAR
Özet:DOKTORA TEZİ EKMEKLİK BUĞDAYDA DANE AĞIRLIĞI VE BUNUNLA İLGİLİ KİMİ ÖZELLİKLERİN KALITIMI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR FARUK TOKLU ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALİ Danışman : Prof. Dr. Tacettin YAĞBASANLAR Yıl : 2001, Sayfa : 102 Jüri : Prof. Dr. Tacettin YAĞBASANLAR Prof. Dr. İbrahim GENÇ Prof. Dr. Mustafa ÇÖLKESEN Bu çalışma, ekmeklik buğdayda dane ağırlığı ve iriliği ile diğer bazı bitkisel karakterlerin oluşumundaki genetik temelleri araştırmak amacı ile yürütülmüştür. Çalışmada; 84 ÇZT 04 (iri daneli), Panda (orta irilikte) ve Bow"S"/Crow"S" (küçük daneli) ekmeklik buğday genotiplerinin resiproklu olarak melezlenmesinden elde edilen Panda X 84 ÇZT 04, Panda X Bow,,S7Crow"S", 84 ÇZT 04 X Bow"S7Crow"S", 84 ÇZT 04 X Panda, Bow"S7Crow"S" X Panda ve Bow"S7Crow"S" X 84 ÇZT 04 melez kombinasyonlarında; P1, P2, Fi, F2, BCı ve BC2 döl kuşaklarına ilişkin ortalama değerler ve varyanslar kullanılarak kalıtım derecesi ve gen etkileri ile diğer bazı genetik parametreler saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; üst boğumarası uzunluğu, bitki boyu, başakta başakçık sayısı ve dane iriliği bakımından kalıtım derecesinin yüksek, ayrıca eklemeli ve dominant gen etkilerinin önemli olduğu ve erken döl kuşaklarında yapılacak seleksiyonla bu özelliklerde önemli artışlar sağlanabileceği; bitkide başak sayısı, başak uzunluğu, başakta dane sayısı ve bitki dane verimi özelliklerinin oluşumunda genetik faktörlerin yanında çevre faktörlerinin de önemli olduğu, başaklanma süresi, bayrak yaprağı alanı, başak verimi ve 1000 dane ağırlığı bakımından ise kalıtım derecesinin yüksek ancak epistatik gen etkilerinin de önemli olmasından dolayı seleksiyonun ileri döl kuşaklarında da devam ettirilmesi gerektiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler Ekmeklik buğday, kalıtım derecesi, heterosis, heterobeltiosis, epistatik etki.