Kısasü?l-Enbiya?da Birleşik Fiiller

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Bilal Erdem Dağıstanlıoğlu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞEHAN DENİZ ABİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türkçenin XIV. yüzyıl Harezm sahası metinlerinden Rabgûzî'nin Kısasü'l-Enbiyâ adlı eserinde yer alan birleşik fiiller, oluşum biçimleri, yapı ve anlam bakımından incelenmiş ve sınıflandırılmıştır. Çalışmamızın amacı, bir Harezm Türkçesi dönemi metni olan Kısasü'l-Enbiyâ'da kullanılan birleşik fiillerin ne şekilde oluşturulduğunu, bunların yapı ve anlam bakımından ne gibi nitelikler arz ettiklerini tespit ve tasnif etmektir.Giriş bölümünde, birleşik fiil kavramı ve onun etrafında ele aldığımız bakış, kip, kılınış, fiil birleşikleri, bildirme gibi kavramlar hakkında kuramsal bilgiler ve konuyla ilgilenen araştırmacıların yaklaşımları ortaya koyulmuş ve bunlar, gerek üzerinde çalıştığımız metinden gerekse Türkçenin diğer tarihî ve çağdaş dönemlerinden elde ettiğimiz veriler ışığında sorgulanmıştır.Tezin ana bölümü olan inceleme kısmında, Kısasü'l-Enbiyâ'da tespit etmiş olduğumuz birleşik fiiller, bir isim ile bir fiil unsurundan ya da iki fiil unsurundan oluşmalarına göre, bir başka deyişle bütünü oluşturan unsurların türlerine yani yapılarına göre iki ana kolda değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, fiil birleşmeleri, birleşik fiil çekimi, birleşik zaman, deyimleşmiş yapılar gibi terimler ve kavramlar birleşik fiil çatısı altında ele alınmış ve bu açıdan incelenmiştir.Çalışmamızın sonuç bölümünde ise söz konusu birleşiklerden edinilen bulgular birleşimi oluşturma biçimlerine göre karşılaştırılmış ve genel bir değerlendirme ortaya koyulmuştur. Bu bölümde yardımcı fiillerle diğer birleşenlerin aralarındaki bağlanma ilgileri ve bunların kullanımlarındaki sıklıklar da ele alınmıştır.Anahtar Sözcükler: birleşik fiil, yardımcı fiil, fiil birleşmeleri, bildirme eki, bakış, kılınış.