Üçüncü Dünya Yaklaşımları Işığında Uluslararası Hukuk ve İnsani Müdahale: Libya Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuğçe Kelleci
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MARELLA BODUR ÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Uluslararası Hukuka Üçüncü Dünya Yaklaşımları (Third World Approaches to International Law-TWAIL), günümüz uluslararası hukuk düzeni ile geçmişin sömürgecilik mirası arasında bağlantı kurmakta ve uluslararası hukukun Avrupa-merkezci doğasını tartışmaya açmaktadır. Uluslararası hukukun kolonyal temellerini ortaya çıkaran TWAIL, benzer bir bakışı insani müdahale ve koruma sorumluluğu gibi uluslararası hukuk doktrinlerine de yöneltmektedir. Geleneksel analizler dikkate alındığında, müdahale olgusunun ağırlıklı olarak uluslararası hukuk normlarına uyum noktasında tartışıldığı görülecektir. Uluslararası düzenin belirleyicisi olan bu normların değerlendirilmesi şüphesiz ki gereklidir ancak sadece hukuki boyutunun irdelenmesi eksik bir analize neden olmaktadır. Bu nedenle, çalışma kapsamında, uluslararası hukuk normları, TWAIL'in ortaya koyduğu eleştiriler ile ilişkilendirilerek incelenmiştir. Libya müdahalesinde olduğu gibi, Uluslararası Hukuk disiplininin temel vurgusu Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararlarına odaklanmışken, TWAIL tartışmayı hukuki prensiplerin ötesine taşımıştır. Uluslararası hukukun temel söylemlerinde yer alan insan hakları, demokrasi, özgürlük gibi kavramlar ekseninde inşa edilen ve "insani" etiketini taşıyan müdahaleler analiz unsuru haline getirilmiştir. Bu bağlamda yorumlanan Libya müdahalesi, bir yandan TWAIL'in uluslararası hukuka ve insani müdahaleye ilişkin varsayımlarının test edilmesine olanak sağlarken, diğer yandan ise, yaklaşımın Güvenlik Konseyi kararı sonucu harekete geçirilen bir insani müdahale örneğini açıklama kapasitesini değerlendirme fırsatını sunmaktadır. Anahtar kelimeler: Uluslararası Hukuk, Uluslararası Hukuka Üçüncü DünyaYaklaşımları (TWAIL), İnsani Müdahale, Koruma Sorumluluğu (R2P), Libya Müdahalesi.