Çukurova'da yerfıstığı ekim alanlarındaki ana zararlı yabancı ot türlerinin belirlenmesi ve dev horoz ibiği (Amaranthus palmeri S. Watson) ile iri yapraklı sütleğen (Euphorbia heterophylla L.)'in mücadele olanaklarının araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZCAN TETİK

Danışman: Sibel Uygur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çukurova Bölgesi, yerfıstığı yetiştiriciliğinde ülkemizde ilk sırada yer almaktadır. İklim değişikliğine bağlı olarak diğer tüm kültür bitkilerinde olduğu gibi yerfıstığı ekim alanlarında da Dev horoz ibiği (Amaranthus palmeri S. Watson) ile İri yapraklı sütleğen (Euphorbia heterophylla L.) gibi ülkemize son yıllarda giriş yapan yada önceleri popülasyonları az olan türler sorun olmaya başlamıştır. Yabancı otlar ile ekonomik, etkili, sürdürülebilir ve çevre sağlığı dikkate alınarak bazı mücadele yönteminin birlikte ya da sırasıyla entegre mücadele ilkelerine göre uygulanması gerekmektedir. Bu çalışmada; Çukurova Bölgesi yerfıstığı ekim alanlarındaki yabancı otların yaygınlık ve yoğunlukları saptanarak ana zararlı türler belirlenmiştir. Aynı zamanda horoz ibiği türleri (Amaranthus spp.) üzerinde zarar yapan Hypolixus pica (Faust) (Coleoptera: Curculionidae) ve Spoladea recurvalis Fabricius (Lep.: Crambidae) türlerine rastlanmıştır. Çalışmada; Dev horoz ibiği tohumlarının minimum çimlenme sıcaklığı 5°C, optimum ve maksimum çimlenme sıcaklığı ise 40°C, İri yapraklı sütleğen tohumlarının minimum çimlenme 5°C, optimum çimlenme sıcaklığı 20 ve 30°C olup maksimum çimlenme sıcaklığı 40°C olarak tespit edilmiştir. Mücadele çalışmalarında ise önce saksı koşullarında %85 Pyroxasulfone, %60 Benfluralin ve 480 g/l Bentazone+22,4 g/l Imazamox aktif maddeli herbisitlerin tavsiye edilen dozları ile iki alt ve iki katı olan fitotoksitite dozlarının Dev horoz ibiği ve İri yapraklı sütleğen türlerine etkinliği değerlendirilmiştir. Her iki türe de tarla şartlarında mevcut herbisitlerin tavsiye dozları ve çift kat fitotoksitite dozları çapa ile entegre edilerek uygulanmış ve 30 g Pyroxasulfone + Çapa uygulaması olan çapa ve herbisit kombinasyonunun etkiyi artırdığı görülmüştür.