Koçali Karmaşığında (Adıyaman) Gözlenen Masif Sülfid Yataklarının Kökeni


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Semiha İLHAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA AKYILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Güneydoğu Anadolu Orojenik Kuşağı, kuzeyde Toros ve güneyde ise Arap platformları ile sınırlanan Neotetis'in güney kolunun Geç Kretase-Miyosen zaman aralığında kapanması sırasındaki jeolojik olayların neticesinde gelişmiştir. Bu orojenik kuşakta yer alan Koçali Karmaşığı içerisinde Cu-Fe-Zn sülfid cevherleşmelerine rastlanılmaktadır. Bu çalışmada, Koçali Karmaşığı içerisinde yer alan masif sülfid yataklarının kökeni ele alınmıştır. Bu kapsamda, cevherleşmeler üzerinde tüm kayaç jeokimyası, mineral kimyası, izotop jeokimyası ve sıvı kapanım analizleri gerçekleştirilmiştir.Koçali Karmaşığında gözlenen cevherleşmeler, parçalanmış ve tektonik olarak dilimlenmiş bir ofiyolit bloğunda bulunan levha dayk karmaşığı ve yastık lavlar içerisinde ağsal, saçınımlı ve masif halde pirit-kalkopirit şeklinde görülür. Pirit ve kalkopirit dışında pirotin, bornit, idait, dijenit, spekülarit, kalkozin, kovellin, fahlerz ve sfalerit; gang olarak da kuvars ve kalsit mineralleri bulunmaktadır. Cevherleşmedeki sülfürün kaynağı ? 34S izotop analizi sonucunda magmatik olarak belirlenmiştir. Jeokimyasal analizler sonucun da cevherleşmeyi barındıran bazaltik anakayacın yitim ile ilişkili bir tektonik ortamda oluştuğu ve cevherleşmenin düşük sıcaklıklı bir hidrotermal aktivite tarafından izlenen bir hidrotermal evre sonucunda gerçekleştiği belirlenmiştir. Arazi, petrografi ve sıvı kapanım çalışmaların sonucunda da Koçali Karmaşığında gözlenen Cu-Fe-Zn cevherleşmelerinin oluşum itibariyle ?Kıbrıs-tipi? bir yatak olarak sınıflandırılabileceği ortaya konmuştur.