SCREENING OF CHICKPEA GENOTYPES COLLECTED FROM TURKEY AGAINST TO THE ROOT LESION NEMATODES, Pratylenchus neglectus, Pratylenchus thornei AND Ditylenchus dipsaci FOR RESISTANCE
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tohid Behmand
Danışman: İbrahim Halil Elekcioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kök lezyon nematodları (P. thornei, P. neglectus) ve soğan sak nematodu (D. dipsaci), nohut üretiminde başlıca sınırlayıcı faktörlerden sayılan ekonomik oneme sahıp zararlıların başında gelmektedir. Bu nematodların verim kaybına neden olduğu ve nohuttaki nodül kök sisteminin sayısında azalmaya neden olduğu gösterilmiştir. Bu nematodlara karşı direnç geliştirmeye yönelik başlıca stratejilerden biri, doğal varyasyonlarına ve dayanıklı çeşitliliğe ulaşmak ve bunları kullanmaktır. Bu çalışmada, 400'den fazla yabani Cicer sp. (C. reticulatum ve C. echinospermum) çeşidi laboratuvar ve arazi çalışmasında kök lezyon nematodlarına (P. thornei, P. neglectus) ve D. dipsaci'ye karşı dayanıklılıkları araştırılmıştır.Arazi çalışmalarının laboratuvar çalışmasından daha etkili oldugu görülmüştür. Nematod popülasyonlarının laboratuvar çalışmasında kaydedilenlerden daha küçük olduğu tarla çalışmasında koleksiyonun küçük bir alt kümesi değerlendirilmiş ve tarla ve laboratuar çalışmasında tanımlanan hassas ve dirençli hatlar arasında bir korelasyon olduğunu görülmüştür. Bu çalışmanın temel amacı, en iyi başlangıç nematod yoğunluğunu, en iyi hasat zamanını, en önemli bitki-parazitik türlerin coğrafi dağılımını belirlemek, nohutta nematodlara dirençli bitkileri ve çeşitleri belirlemek için RLN popülasyon dinamiklerini değerlendirmek olmuştur. Nohut çalışmasıyla ilgili bitki parazit nematodlarının Türkiye'de nohutta olduğu ve bunların arasında tüm örneklenmiş alanda kök lezyon nematodun yaygın bulunduğu ve nohutta düşük verime neden olduğun görülmüştür. Ayrıca, laboratuvar ve arazi çalışmasının sonuçları, Cicer sp (C. reticulatum ve C. echinospermum) 'un, nematodlara (C. arietinum) göre daha dirençli olduğunu ve nohut türleri içinde nematod türleri arasında çok güçlü bir etkileşim olduğu gözlemlenmiştir P <0.001.