Kıssa-i İbrahim b.Edhem
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: S. SİBEL İZZİ GEDİKOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İBRAHİM ÇETİN DERDİYOK
Özet:ÖZET KISSA-İ İBRAHİM B. EDHEM S.Sibel IZZI GEDIKOGLU Yüksek Lisans Tezi Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Danışman : Yrd.Doç.Dr. t Çetin DERDİYOK Haziran 1998, Sayfa 126 Eski Türk Edebiyatı bir okyanusa benzer. Bünyesinde pek çok güzellik vardır. Biz de bu güzelliklere katkıda bulunabilmek için Kıssa-i İbrahim b. Edhem üzerinde inceleme yapmaya çalıştık. Tasavvuf dünyasının bilinen isimlerindendir İbrahim b. Edhem. Çalışmamız, inceleme ve metin adlı iki kısımdan oluşmaktadır. İlk önce Kıssa-i İbrahim b. Edhem adlı eserin transkripsiyonlu metnini ortaya çıkardık. İbrahim b. Edhem kıssasının kaynaklarda nasıl ve ne ölçüde yer aldığına baktık. Ortaya konulan metne dayanarak eseri biçim ve içerik açısından incelemeye çalıştık. Metnin fonetik özellikleri dikkate alınmıştır. Metnin Eski Anadolu Türkçesinin özelliklerini taşıdığı görülmüştür. Buna bağlı olarak Eski Anadolu Türkçesi döneminde istinsah edildiği gözlenmiştir. Tezin sonunda Kıssa-i İbrahim b. Edhem 'e dayanarak İbrahim b. Edhem 'in tasavvuf dünyasındaki, edebiyatımızdaki yeri ve önemi belirlenmeye çalışılmıştır. Buna göre, tasavvuf dünyasının ilk sufısi sayılan Ebu Haşim el Kufi 'nin yanısıra İbrahim b. Edhem 'in de ilk sufılerden birisi olduğu anlaşılmaktadır. İbrahim b. Edhem, tasavvufı ilkeleri olan bir velidir. Dolayısıyla İbrahim b. Edhem 'in tasavvuf dünyasında oldukça saygın bir yeri olduğunu görüyoruz. Çünkü onun hayatı etrafında oluşturulmuş menkıbelere rastlıyoruz. Kıssa-i İbrahim b. Edhem 'in mesnevi tarzında yazılan bir eser olduğu görülmüştür. Söz sanatlarıyla zenginleştirilmeye çalışılmıştır. Hikayeyi, bir anlatıcı aktarmaktadır. Kahramanlar konuşturulmuş ve iç konuşmalara yer verilmiştir. Dilinin sade ve anlaşılır olduğunu gözlemlemekteyiz. İncelediğimiz eserde İbrahim b. Edhem 'in hayatının anlatılmasının yanısıra eserin edebiyatımız için önemli bir kaynak olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: İbrahim b. Edhem, Mesnevi, Menkıbe, Transkripsiyonlu Metin III