Fruktoz-stearatın t-butanol: DMSO çözücü karışımı ve iyonik sıvılarda lipaz katalizli sentezi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR BASIM

Danışman: Seyde Seyhan Tükel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Fruktozun stearik asit ile açilasyonu C.antarctica ve M.miehei lipazları kullanılarak, organik çözücü karışımı ( t-butanol:DMSO ) ve iyonik sıvılarda (1-bütil-3-metilimidazolyum triflorometansülfonat [Bmim][TfO] ve 1-bütil-3-metilimidazolyum hekzaflorofosfat [Bmim][PF6]) araştırılmıştır. T-butanol:DMSO çözücü karışımının fruktoz-stearat sentezi için uygun bir çözücü olduğu fakat [Bmim][TfO] ve [Bmim][PF6]'ın sentez için uygun çözücü olmadıkları belirlenmiştir. Fruktozun açilasyonu, reaksiyon süresince açığa çıkan suyun aktive edilmiş moleküler elek kullanılarak reaksiyon karışımından sürekli olarak uzaklaştırılması ile hızlandırılmıştır. Sıcaklık, reaksiyon süresi, enzim konsantrasyonu, moleküler elek konsantrasyonu, su miktarı, çeşitli metal iyonları (Ca+2, Cu+2, Mg+2, Mn+2 ve Hg+2)'nın varlığı ve fruktoz/stearik asit mol oranı gibi farklı reaksiyon parametrelerinin fruktoz-stearat oluşumu üzerine etkisi incelenmiştir. En yüksek fruktoz-stearat verimi, fruktoz-stearata dönüşen stearik asit cinsinden, % 51 olarak fruktoz/stearik asit mol oranı 0,3/0,06 olduğunda, 1mM Ca+2 içeren t-butanol:DMSO çözücü karışımı içerisinde 55°C'de 48 saat reaksiyon süresinde tespit edilmiştir. Sentezlenen fruktoz-stearatın varlığı volumetrik titrasyon, HPLC, TLC ve FT-IR gibi yöntemlerle incelenmiştir.