Disiplinlerarası öğretim yaklaşımına dayalı olarak geliştirilen algoritma ve programlama dersi öğretim programının öğrencilerin akademik başarısına, bilgi işlemsel düşünme algısına ve becerisine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SIDDIK DOĞRULUK
Danışman: BİRSEL AYBEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın genel amacı, disiplinlerarası öğretim yaklaşımına dayalı olarak geliştirilen algoritma ve programlama dersi öğretim programının öğrencilerinin akademik başarısına, bilgi işlemsel düşünme algısına ve becerisine etkisini incelemek, bununla birlikte uygulanan disiplinlerarası öğretim yaklaşımına ilişkin öğrenci görüşlerini belirlemektir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden gömülü desen kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırmanın nicel boyutunu ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunu ise durum çalışması deseni oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2019-2020 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde bir devlet üniversitesine bağlı meslek yüksekokulunda öğrenim görmekte olan 40 ön lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencileri belirlemek amacıyla tabakalı ve basit seçkisiz örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Bu kapsamda deney grubu 20 ve kontrol grubu 20 olmak üzere toplamda 40 öğrenci belirlenmiştir. Gözlem ve görüşme yapılan öğrenciler ise amaçlı ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Bu bağlamda gözlem yapmak amacıyla deney ve kontrol gruplarının her ikisinden 3 öğrenci, görüşme yapmak için ise deney grubundan 12 öğrenci örnekleme alınmıştır. Araştırmada deney grubu öğrencilerine disiplinlerarası öğretim yaklaşımına dayalı olarak geliştirilen algoritma ve programlama dersi öğretim programı, kontrol grubu öğrencilerine ise mevcut program 9 hafta süreyle uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, akademik başarı testi, bilgi işlemsel düşünme algı ölçeği, bilgi işlemsel düşünme görev testi, görüşme formu ve gözlem formu kullanılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel veriler iki farklı şekilde analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizinde öncelikle parametrik ve parametrik olmayan test varsayımları incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda parametrik testlerden tek faktörlü kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutuna yönelik sonuçlar incelendiğinde, gruplar arası akademik başarı testi ön-test puanları kontrol altına alınarak, son-test puanları karşılaştırıldığında deney grubu öğrencileri lehine anlamlı fark tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, deney grubu öğrencilerine uygulanan disiplinlerarası algoritma ve programlama dersi öğretim programının kontrol grubu öğrencilerine uygulanan mevcut öğretim programına göre akademik başarı üzerinde daha etkili olduğunu göstermektedir. Gruplara göre bilgi işlemsel düşünme algı ölçeği ön-test puanları kontrol altına alınarak, son-test puanları karşılaştırıldığında ise anlamlı fark bulunmamıştır. Gruplara arası bilgi işlemsel görev testi ön-test puanları kontrol altına alınarak, son-test puanları karşılaştırıldığında ise deney grubu öğrencileri lehine anlamlı fark tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, deney grubu öğrencilerine uygulanan disiplinlerarası algoritma ve programlama dersi öğretim programının kontrol grubu öğrencilerine uygulanan mevcut öğretim programına göre bilgi işlemsel düşünme becerisi üzerinde daha etkili olduğunu göstermektedir. Araştırmanın nitel boyutuna yönelik sonuçlar incelendiğinde, yapılan gözlemlerden deney grubu öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerisinin geneli ile soyutlama, algoritmik düşünme, değerlendirme ve genelleme becerilerinin kontrol grubu öğrencilerine göre daha fazla, fakat ayrıştırma becerisinin ise daha az gözlemlendiği anlaşılmıştır. Disiplinlerarası öğretim yaklaşımına dayalı olarak geliştirilen algoritma ve programlama dersi öğretim programının uygulandığı deney grubu öğrencilerinin uygulama sürecine ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla yapılan görüşmelerin analizi sonucunda görüşlerin genel anlamda olumlu olduğu ve dokuz tema altında toplandığı anlaşılmıştır. Öğrencilerin büyük çoğunluğu derslerin uygulamalı, eğlenceli, içerik yönünden zengin ve günlük hayatla ilişkili olduğu yönünde olumlu görüş bildirmişlerdir. Sürece yönelik en çok beğenilen etkinlerin ise ilk ve acil yardımın algoritması, programlamanın şifreleri ve programlamanın dili temalarında yapılan etkinlikler olduğu anlaşılmıştır. Öğrenciler tarafından en çok zorluk yaşanan etkinlikler ise yanlış yapmaktan korkma ve bilgi eksikliği nedenlerinden dolayı ilk ve acil yardımın algoritması, programlamanın finansı, programlamanın matematiği ve programlamanın şifreleri olarak ifade edilmiştir. Disiplinlerarası etkinliklerin eksik yönlerine ilişkin öğrenci görüşleri incelendiğinde ise öğrencilerin büyük çoğunluğu herhangi bir eksiklik olmadığı, bazıları ise sıralama, bireysel uygulama ve bilgi eksikliği olduğu yönünde görüş belirtmişlerdir. Öğrenciler bu ders kapsamındaki öğrenme çıktılarını matematik başta olmak üzere yabancı dil, ilk ve acil yardım, banka ve finans, coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama gibi derslerde kullanabileceklerini dile getirmişlerdir. Ayrıca öğrencilerin tamamı dersin etkinlik ve uygulama açısından zengin olması nedeniyle diğer derslerin de algoritma ve programlama dersi gibi işlenmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Öğrenciler programlamanın teknolojik araçlar içerisindeki rolüne yönelik olarak programlama mantığının benzer olduğu ve düşünme becerisini geliştirmesi yönüyle farkındalık kazandıklarını belirtmişlerdir. Öğrencilerin büyük çoğunluğu ders kapsamında öğrendiklerinin günlük hayata farklı açılardan yansıması olduğunu ifade etmişlerdir. Programlamanın mesleki hayata yansımasına ilişkin görüşler incelendiğinde ise öğrencilerin önemli bir kısmı entegrasyon, sıralama, sistematikleştirme ve zaman tasarrufu açısından olumlu yansımalarının olabileceğini bildirmişlerdir. Elde edilen sonuçlar, disiplinlerarası öğretim yaklaşımının araştırmaya olumlu yönde yansımaları olduğunu göstermektedir. Anahtar kelimeler: Disiplinlerarası öğretim yaklaşımı, bilgi işlemsel düşünme, algoritma ve programlama, akademik başarı, algı