Çağdaş Halı Tasarımında Dijital Baskı Uygulamaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şansım Televi Boğa

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAVVA HALAÇELİ METLİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanat ve tasarımdan bağımsız düşünülemeyecek olan tekstil ve halı tasarımı, geçmişten günümüze kadar gelinen süreç içerisinde yaşanan savaşlar, çevre felaketleri, ekonomik bunalımlar ve teknolojik gelişmelerden etkilenmiş ve hatta köklü dönüşümlere de uğramıştır. 1800'li yıllarda Jakar tezgâhlarının icadı ile daha önce elde gerçekleşen halı üretimi, makine tezgâhlarının ürünü haline gelmiş, farklı ve daha karmaşık tasarımlar yapmak mümkün olmuştur. Teknolojik gelişmelerin yanı sıra 20.yy'da Arts & Crafts, Art Nouveau ve Art Deco akımları modernizm ekseninde modern halı tasarım kavramını doğurmuştur. Bu süreçte tekstil ve halı tasarımlarında geçmişten referans alan halı tasarımları yanı sıra, modern sanat akımları etkisi ile geometrik biçimler taşıyan koleksiyonlar ortaya çıkmıştır. Çağımızda ihtiyaç, beklenti ve imkânların değişip evrimleşmesiyle, moda olgusunun iç mekânlarda da kendisini göstermesi nedeniyle, halı için de sıklıkla değiştirilebilecek; daha ucuz ve daha ergonomik ürünler talep edilmeye başlanmıştır. Son yıllarda baskı teknolojisindeki gelişmelerle birlikte baskı türlerinin çeşitliliği artmış ve farklı yüzeylere uygulanabilir hale gelmiştir. Baskı tekniklerinde gelinen en son nokta dijital baskı teknolojisi olmuştur. Çağımızın tekniklerini ve malzemelerini kullanma, tasarımcıya yeni yorumlar geliştirme olanağı sağlamaktadır. Bu çalışmada, dijital baskının havlı yüzeylere uygulanması incelenmiş ve renk sınırlaması gözetmeden doğadan ilham alınarak tasarlanmış halı desenleri tasarlanmıştır. İç mekan ile bütünlük sağlayan halı desenleri, psikolojik ya da kültürel açıdan hissettirdiği duyguları kullanarak bulundukları alan içerisinde canlılık, hareketlilik, dinginlik ve huzur verici anlatımlarla farklı bir hava yaratmada önemli bir işlev üstlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Halı, dijital baskı, çağdaş tasarım.